අර්බුදය ඉවරද? ඉලක්කම්වලින් රට ගොඩ-ගෙදර බජට් එක තවමත් අමාරුවේ! 75%කට ඉතිරි කරන්නත් බැහැ!
ශ්‍රී ලංකාවේ සාර්ව ආර්ථික දර්ශක යහපත් වෙමින් තිබුණද, එහි ප්‍රතිලාභ තවමත් සාමාන්‍ය ජනතාවගේ දෛනික ජීවිතයට සම්පූර්ණයෙන් ළඟා වී නොමැති බව PepperCube දත්ත පෙන්වා දෙයි. ගෘහස්ථ ඒකකවලින් 75%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් තවමත් නිතිපතා ඉතිරි කිරීමට අපහසු තත්ත්වයක සිටින අතර, 2026 ජූනි මාසයේ FMCG අලෙවි ප්‍රමාණය 7%කින් පහළ ගොස් තිබේ.
එමෙන්ම 84%ක් පසුගිය වසර තුළ ජීවන වියදම ඉහළ ගිය බව පවසන අතර, 63%ක් ඉදිරි වසරේදීත් එය තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරති. ඒ අනුව උද්ධමනය පාලනය වීම සහ අනෙකුත් සාර්ව ආර්ථික දර්ශක යහපත් වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, ඊළඟ අභියෝගය වන්නේ එම ප්‍රකෘතිය ජනතාවගේ ආදායම, ඉතිරිකිරීම් සහ ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු වන “ගෘහස්ථ ආර්ථික ප්‍රකෘතියක්” බවට පත් කිරීමයි.
Sri Lanka’s economy is recovering, but its households are not යනුවෙන් DailyFT පුවත් පතට My View යටතේ Rohantha N.A Athukorala සපයන ලද ලිපියේ සිංහල අනුවාදය පහත දක්වා තිබේ. කතුවරයා හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සේවය කරයි.
විශේෂයෙන්ම අනුරගේ පච සිංහලෙන් රසවිදින “ඩොබින්” වෙනුවෙන්ම මෙය සරල කර දක්වා ඇත.
ශ්‍රී ලාංකිකයන් හතරෙන් තුනකට තවමත් නිතිපතා ඉතිරි කරන්න බැහැ — FMCG ඉල්ලුම 7%කින් පහළට; 84%කට ජීවන වියදම වැඩිවූ බව හැඟෙයි`
ශ්‍රී ලංකාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයෙන් ක්‍රමයෙන් ස්ථාවරත්වයක් කරා පැමිණ ඇති බව සාර්ව ආර්ථික දර්ශක පෙන්වා දුන්නද, එම ප්‍රකෘතිය සාමාන්‍ය පවුලේ මුළුතැන්ගෙයට සහ පසුම්බියට තවමත් සම්පූර්ණයෙන් ළඟා වී නොමැති බව PepperCube දත්ත ඇසුරින් සිදුකරන විග්‍රහයකින් පෙනී යයි.එහි මූලික පණිවුඩය සරලය.
ආර්ථිකය ස්ථාවර වීම සහ ජනතාවගේ ජීවිතය යථා තත්ත්වයට පත්වීම එකම දෙයක් නොවේ.
GDP වර්ධනය, විදේශ සංචිත, රාජ්‍ය ආදායම් හෝ උද්ධමනය වැනි දර්ශක යහපත් විය හැකිය. එහෙත් සාමාන්‍ය පවුලක් ආර්ථික ප්‍රකෘතිය මනින්නේ සුපිරි වෙළෙඳසැලේ බිලෙන්, පාසල් වියදමෙන්, විදුලි බිලෙන්, ප්‍රවාහන වියදමෙන් සහ මාසය අවසානයේ ඉතිරි වන මුදලෙනි.එතැනදී තවමත් දැකගත හැක්කේ වෙනස් චිත්‍රයකි.
හතරෙන් තුනකට ඉතිරි කරන්න බැහැ
ඉතිරිකිරීම යනු පවුලක මූල්‍ය ශක්තිය මැනිය හැකි ප්‍රධාන දර්ශකයකි.ඉතිරිකිරීම් ඇති පවුලකට හදිසි වෛද්‍ය වියදමක් දරාගැනීමට, දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට මුදල් යෙදවීමට, නිවස වැඩිදියුණු කිරීමට හෝ තවත් ආර්ථික කම්පනයකට මුහුණදීමට හැකියාව ලැබේ. එහෙත් අදාළ දත්ත අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ගෘහස්ථ ඒකකවලින් 75%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් තවමත් දැඩි මූල්‍ය සීමාවන් යටතේ සිටී.
ඒ කියන්නේ සරලවම, ශ්‍රී ලාංකික පවුල් හතරකින් තුනකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් තවමත් සැලකිය යුතු මූල්‍ය ආරක්ෂිත සංචිතයක් ගොඩනගා ගැනීමේ අභියෝගයට මුහුණදී සිටින බවයි.
උද්ධමනය පහළ ගියද එයින් භාණ්ඩ මිල අර්බුදයට පෙර තිබූ මට්ටමට ආපසු ගොස් ඇති බවක් අදහස් නොවේ. මිල ඉහළ යන වේගය අඩුවීම සහ මිල මට්ටම පහළ යාම අතර පැහැදිලි වෙනසක් තිබේ.ඒ නිසා ජනතාවගේ මාසික අයවැය මත ඇති පීඩනය එකවර අතුරුදන් වන්නේ නැත.
FMCG අලෙවියත් පසුබසී
PepperCube FMCG Retail Store Audit හි 2026 ජූනි සංස්කරණය පාරිභෝගිකයන්ගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳ තවත් වැදගත් සංඥාවක් ලබාදෙයි.එම දත්ත අනුව වෙළෙඳ නාම සහිත කාණ්ඩ 39ක් ආශ්‍රිත FMCG අලෙවිය 2026 මැයි මාසයට සාපේක්ෂව ජූනි මාසයේදී ප්‍රමාණය අනුව 7%කින් සහ වටිනාකම අනුව 6%කින් පහළ ගොස් තිබේ.
මෙහි වඩාත් වැදගත් කරුණ වන්නේ මුදල් වටිනාකමට වඩා අලෙවි වූ භාණ්ඩ ප්‍රමාණය වේගයෙන් පහළ යාමයි.එය පාරිභෝගිකයන් අඩු භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් මිලදී ගනිමින් සිටින බවට සංඥාවක් විය හැකිය.එනම් පවුල් වැඩි වශයෙන් කුඩා ප්‍රමාණ මිලදී ගැනීම, ඇතැම් මිලදී ගැනීම් කල් දැමීම, මිල අඩු වෙළෙඳ නාම වෙත මාරුවීම සහ අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩවලට පමණක් ප්‍රමුඛතාව දීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග වෙත යොමුවී ඇති බවට මෙම දත්ත අර්ථකථනය කළ හැකිය.
මෙය ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයටද වැදගත් අනතුරු ඇඟවීමකි.
“ආර්ථිකය හොඳ වෙලා” කියන කතාව ජනතාවට දැනෙනවාද?
PepperCube Economy and Growth Tracker දත්ත අනුව ප්‍රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් 44%ක් පසුගිය මාස 12 තුළ ආර්ථිකය පසුබැස ඇති බව විශ්වාස කර තිබේ.වර්ධනයක් සිදුවූ බව විශ්වාස කරන්නේ 20%ක් පමණි.අනාගතය පිළිබඳවද තත්ත්වය එතරම් වෙනස් නොවේ.
ඉදිරි මාස 12 තුළ ආර්ථිකය තවදුරටත් පිරිහෙනු ඇතැයි 39%ක් අපේක්ෂා කරන අතර වර්ධනයක් අපේක්ෂා කරන්නේ 18%ක් පමණි.සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන්ද 40%ක් ඒවා නතර වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කර ඇති අතර සංවර්ධන කටයුතු වේගවත් වනු ඇතැයි විශ්වාස කරන්නේ 12%ක් පමණක් බව අදාළ දත්ත පෙන්වා දෙයි.මෙවැනි පාරිභෝගික විශ්වාසයේ දුර්වලතාව ආර්ථිකයටම බලපෑ හැකිය.
හෙට තත්ත්වය තවත් නරක වේ යැයි සිතන පවුලක් අද අලුත් ශීතකරණයක් මිලදී ගන්නේ නැත. අලුත් වාහනයක් ගැනීම කල් දමයි. අවන්හලකට යන වාර ගණන අඩු කරයි. අත්‍යවශ්‍ය නොවන භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම නතර කරයි.
එවිට වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුම පහළ යයි. ව්‍යාපාරවල ආදායමට බලපෑම් ඇතිවේ. නව ආයෝජන සහ රැකියා නිර්මාණයද මන්දගාමී විය හැකිය.ඒ අනුව දුර්වල විශ්වාසය → අඩු වියදම → අඩු ඉල්ලුම → මන්දගාමී වර්ධනය යන චක්‍රයක් නිර්මාණය වීමේ අවදානමක් තිබේ.
84%කට දැනෙන්නේ ජීවන වියදම වැඩිවූ බවයි
මෙම සමස්ත චිත්‍රයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන දත්ත ලැබෙන්නේ ජීවන වියදම සම්බන්ධයෙනි.PepperCube Cost of Living Tracker හි 2026 ජූනි දත්ත අනුව ප්‍රතිචාර දැක්වූ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගෙන් 84%ක් පසුගිය වසර තුළ තම ජීවන වියදම ඉහළ ගොස් ඇති බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.ජීවන වියදම අඩුවී ඇති බව පවසන්නේ 1%ක් පමණි.ඊටත් වඩා වැදගත් වන්නේ අනාගත අපේක්ෂාවයි.
63%ක් ඉදිරි මාස 12 තුළ ජීවන වියදම තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරති. මිල ගණන් පහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්නේ 4%ක් පමණි.එය ජනතාවගේ දෛනික ආර්ථික හැසිරීම පැහැදිලි කිරීමට උපකාරී වේ.
මහ බැංකුවේ ඉලක්කම් එක පැත්තක — ගෙදර බජට් එක තවත් පැත්තක
ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආර්ථික ප්‍රකෘතියේ මූලික ගැටලුවක් ලෙස පෙනී යන්නේ සාර්ව ආර්ථික දර්ශක සහ ගෘහස්ථ ජීවන තත්ත්වය අතර ඇති මෙම පරතරයයි.අර්බුදයකින් පසු මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇතිවීම අසාමාන්‍ය නොවේ. පළමුව මූල්‍ය පද්ධතිය ස්ථාවර වෙයි. පසුව ආයෝජන සහ ව්‍යාපාර යථා තත්ත්වයට පැමිණෙයි. එහි ප්‍රතිලාභ වැටුප්, රැකියා සහ ගෘහස්ථ ආදායම් වෙත සම්ප්‍රේෂණය වීමට තවත් කාලයක් ගතවිය හැකිය.
නමුත් එම පරතරය දිගු වුවහොත් ආර්ථික ප්‍රකෘතිය පිළිබඳ ජනතා විශ්වාසය දුර්වල වීමේ අවදානම පවතී.ඉලක්කම්වලින් ආර්ථිකය සුව වුණත්, පසුම්බියට ඒ සුවය නොදැනේ නම් ජනතාවට “ප්‍රකෘතිය” තවමත් සම්පූර්ණ වූවක් නොවේ.
දැන් අවශ්‍ය “ස්ථාවරත්වයෙන්” ජනතාවගේ ආදායමට යන දෙවැනි අදියරයි
ශ්‍රී ලංකාව ගත් පළමු පියවර වූයේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමයි.උද්ධමනය පාලනය කිරීම, ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම, රාජ්‍ය ආදායම් වැඩිකිරීම සහ රාජ්‍ය මූල්‍ය පාලනය ඒ සඳහා අවශ්‍ය විය.එහෙත් දැන් අවධානය යොමු කළ යුත්තේ එම සාර්ව ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සාමාන්‍ය පවුල් වෙත සම්ප්‍රේෂණය කරන්නේ කෙසේද යන්නටය.
ඒ සඳහා සැබෑ වැටුප් සහ ආදායම් වර්ධනය, ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීම, අපනයන කේන්ද්‍රීය කර්මාන්ත පුළුල් කිරීම, නව රැකියා ඇතිකරන ආයෝජන ආකර්ෂණය සහ කලාපීය වෙළෙඳ අවස්ථා පුළුල් කිරීම වැනි ක්ෂේත්‍ර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් අවශ්‍ය වේ.ලිපියේ කතුවරයා ඉන්දියාව සමඟ CEPA හෝ ඒ හා සමාන ගැඹුරු වෙළෙඳ ගිවිසුමක් පිළිබඳවද අවධානය යොමු කරයි.එම යෝජනාවට පක්ෂව සහ විපක්ෂව ආර්ථික හා දේශපාලන තර්ක පවතින බැවින් එවැනි ගිවිසුමක ප්‍රතිලාභ සහ අවදානම් වෙනම ඇගයීම අවශ්‍ය වේ.
අර්බුදය අවසන් වීම සහ සමෘද්ධිය ආරම්භ වීම අතර පරතරය
PepperCube දත්තවලින් මතුවන චිත්‍රය සම්පූර්ණයෙන් අඳුරු එකක් නොවේ. ස්ථාවරකරණ ක්‍රියාමාර්ගවලින් ප්‍රතිඵල ලැබී ඇති බවට සංඥා තිබේ.එහෙත් ස්ථාවරත්වය යනු සමෘද්ධිය නොවේ.
පවුල් හතරෙන් තුනකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් තවමත් නිතිපතා ඉතිරි කිරීමට අපහසු නම්, පාරිභෝගික විශ්වාසය දුර්වල නම්, FMCG භාණ්ඩ මිලදී ගන්නා ප්‍රමාණය පහළ යන්නේ නම් සහ 84%කට තම ජීවන වියදම වැඩිවී ඇති බව දැනෙන්නේ නම් — ආර්ථික ප්‍රකෘතියේ ප්‍රතිලාභ සාමාන්‍ය ගෘහස්ථ මට්ටමට සම්පූර්ණයෙන් ළඟා වී ඇති බව පැවසීම අපහසුය.
ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාව ඉදිරියේ ඇති ඊළඟ අභියෝගය තවත් පැහැදිලිය.සාර්ව ආර්ථික ප්‍රකෘතිය, ජනතාවගේ පසුම්බියට දැනෙන ගෘහස්ථ ආර්ථික ප්‍රකෘතියක් බවට පත් කිරීමයි.එය සිදුවන තුරු ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රකෘතියේ කතාව තවමත් අවසන් නැත.
