ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීමේ තීරණයට එරෙහි පෙත්සම් විභාගයෙන් අභියාචනාධිකරණ සභාපති විනිසුරු ඉවත් වෙයි!
'AKD ආණ්ඩුව'
සම්පූර්ණ කාලයම හිටියොත්
චීවරය ඉවත් කිරීමේ තීරණය අත්හිටුවන්නැයි ඉල්ලූ පෙත්සම් සලකා බැලීමට ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් — බන්ධනාගාර නීති, ආගමික නිදහස සහ ව්‍යවස්ථාමය අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ නීතිමය අවධානය යළිත් ඉහළට!
2026 ඔක්තෝබර් 14 | අධිකරණ පුවත්
සිරදඬුවම් නියමවීමෙන් අනතුරුව බන්ධනාගාර නිලධාරීන් විසින් පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීමට ගෙන ඇති තීරණය බලරහිත කරන ලෙස ඉල්ලා ගොනු කර ඇති පෙත්සම් සලකා බැලීමෙන් අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය මහතා අද (14) ඉවත් වී තිබේ.ඒ අනුව, අදාළ පෙත්සම් සලකා බැලීම සඳහා ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් නම් කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බව වාර්තා වේ.
අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය මහතා අදාළ පෙත්සම් සලකා බැලීමෙන් ඉවත් වීමට ගත් තීරණය මෙම නඩු කටයුත්තේ විශේෂ සිදුවීමකි.කෙසේ වෙතත්, විනිසුරුවරයා ඉවත් වීමට හේතුව සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් ලැබී ඇති තොරතුරුවල නිශ්චිත පැහැදිලි කිරීමක් සඳහන් නොවේ.
2025 ජුනි 18 වැනිදා ව්‍යවස්ථා සභාව රොහාන්ත අබේසූරිය මහතා අභියාචනාධිකරණ සභාපති ධුරයට පත්කිරීමට අනුමැතිය ලබාදුන් අතර එවකට ජ්‍යෙෂ්ඨ අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්වරයෙකු සහ ජනාධිපති නීතිඥවරයෙකු වූ නලින් රොහාන්ත අබේසූරිය මහතා, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඉදිරියේ අභියාචනාධිකරණ සභාපති විනිසුරු ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය. රොහාන්ත අබේසූරිය ඊට පෙර නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්වරයෙකු ලෙසත්, එහි අපරාධ අංශයේ ප්‍රධානියා ලෙසත් කටයුතු කර තිබේ.
අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු නලින් රොහාන්ත අබේසූරිය මහතා සම්බන්ධයෙන් පළවූ මාධ්‍ය වාර්තා සහ අධිකරණ ලේඛන සොයා බැලීමේදී, ඔහුගේ නම සම්බන්ධ වන නීතිමය හා දේශපාලනික වශයෙන් සංවේදී සිද්ධීන් කිහිපයක් හඳුනාගත හැකි විය.
මෙම සිදුවීමත් සමඟ ඥානසාර හිමියන්ට නියම කර ඇති සිරදඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී උන්වහන්සේගේ භික්ෂු අනන්‍යතාව, චීවරය දැරීමේ අයිතිය සහ බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ නීතිමය බලතල පිළිබඳව මතුව ඇති ආන්දෝලනය තවත් තීරණාත්මක අධිකරණමය අදියරකට පැමිණ තිබේ.
චීවරය ඉවත් කිරීමට බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට බලය තිබේද?
මෙම නඩු කටයුත්තෙන් මතුවන ප්‍රධාන නීතිමය ප්‍රශ්නය වන්නේ සිරදඬුවමක් නියම වූ බෞද්ධ භික්ෂුවකගේ චීවරය ඉවත් කිරීමට බන්ධනාගාර පරිපාලනයට පවතින බලතලවල සීමාව කුමක්ද යන්නයි.සිරදඬුවම් විඳින පුද්ගලයන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම්, විනය සහ බන්ධනාගාර පරිපාලන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් නීතිමය විධිවිධාන පැවතියද, එම බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ආගමික නිදහස සහ ව්‍යවස්ථාමය ආරක්ෂාවන් සැලකිල්ලට ගත යුතුද යන්න මෙහිදී වැදගත් වේ.
විශේෂයෙන්ම බෞද්ධ භික්ෂුවකගේ චීවරය සාමාන්‍ය ඇඳුමකට පමණක් සීමා නොවන අතර, එය උන්වහන්සේගේ ආගමික අනන්‍යතාව සහ පැවිදි ජීවිතය නිරූපණය කරන ප්‍රධාන සංකේතයකි.එබැවින් චීවරය ඉවත් කිරීම හුදෙක් බන්ධනාගාර ඇඳුම් පිළිබඳ පරිපාලන තීරණයක්ද, නැතහොත් ආගමික නිදහසට බලපාන තීරණයක්ද යන්න මෙම නීතිමය විවාදයේ කේන්ද්‍රීය ප්‍රශ්නයක් බවට පත්විය හැකිය.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 සහ 10 වැනි ව්‍යවස්ථා
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් අවධානයට ලක්විය හැකි තවත් කරුණක් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් බුද්ධාගමට ලබාදී ඇති ස්ථානය සහ ආගමික නිදහස පිළිබඳ විධිවිධානයි.ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි ව්‍යවස්ථාව අනුව ශ්‍රී ලංකා ජනරජය බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛස්ථානය ලබා දිය යුතු අතර, බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම සහ පෝෂණය කිරීම රජයේ වගකීමකි.එසේම 10 වැනි ව්‍යවස්ථාව මඟින් සෑම පුද්ගලයකුටම සිතීමේ, හෘදය සාක්ෂියේ සහ ආගමික නිදහස සහතික කර තිබේ.
14(1)(ඉ) ව්‍යවස්ථාව යටතේ ආගම හෝ විශ්වාසය ප්‍රකාශ කිරීමේ සහ පිළිපැදීමේ නිදහස ද පිළිගෙන ඇත. කෙසේ වෙතත්, එම අයිතිය නීතියෙන් නියම කරන ලද සීමාවන්ට යටත් විය හැකිය.මෙහිදී 9 වැනි ව්‍යවස්ථාව මඟින් බන්ධනාගාර නීති ස්වයංක්‍රීයව අහෝසි නොවන අතර, ආගමික නිදහස සහ බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ නීත්‍යනුකූල අවශ්‍යතා අතර ඇති සම්බන්ධතාව අධිකරණය විසින් අදාළ නීති හා කරුණු අනුව විමසා බැලිය යුතුය.
නව විනිසුරු මඩුල්ලේ සාමාජිකයන් තිදෙනා
අද නිකුත් වූ අධිකරණ වාර්තා අනුව, අභියාචනාධිකරණ සභාපති විනිසුරුවරයා විසින් නම් කර ඇති නව ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලට පහත විනිසුරුවරුන් ඇතුළත් වෙති.
- විනිසුරු අමල් රණරාජා මහතා
- විනිසුරු මහෙන් ගොපල්ලව මහතා
- විනිසුරු ප්‍රියන්ත ප්‍රනාන්දු මහතා
මෙම විනිසුරු මඩුල්ල විසින් අදාළ පෙත්සම් සලකා බැලීමට නියමිතය.
පෙත්සම ගොනු කළේ තිනියාවල පාලිත හිමියන්
පසුගිය ඔක්තෝබර් 9 වැනිදා අභියාචනාධිකරණයට මෙම රිට් පෙත්සම ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ පූජ්‍ය තිනියාවල පාලිත හිමියන් විසිනි. බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා, අධිකරණ අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර මහතා, අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා, බුද්ධශාසන හා ආගමික කටයුතු අමාත්‍ය හිනිදුම සුනිල් සෙනෙවි මහතා ඇතුළු පිරිසක් එහි වගඋත්තරකරුවන් ලෙස නම් කර තිබේ.
චීවරය ඉවත් කිරීමට ගත් තීරණය බලරහිත කරන ලෙසත්, එවැනි ක්‍රියාමාර්ගයක් අවශ්‍ය කරන බන්ධනාගාර නියෝග හෝ චක්‍රලේඛ තිබේ නම් ඒවා සම්බන්ධයෙන් ද නියෝග නිකුත් කරන ලෙසත් පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වය ඉල්ලා ඇත.තවද, පෙත්සම විභාග කර අවසන් වන තෙක් චීවරය ඉවත් කිරීම වළක්වන අතුරු නියෝගයක් ද ඉල්ලා තිබේ.
මහානායක හිමිවරුන්ගේ විරෝධයත් ඉදිරියට
ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන් ද සිය අප්‍රසාදය පළ කරමින් බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා වෙත ලිපියක් යොමු කර තිබේ.එම ලිපියෙන් චීවරය ඉවත් කර ගිහි ඇඳුම් ඇන්දවීම පිළිබඳ විරෝධය පළ කර ඇති අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ සිරකරුවන්ට සැලකීම පිළිබඳ අවම ප්‍රමිතීන් සම්බන්ධයෙන් ද කරුණු මතු කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, එම ලිපියේ නීතිමය තර්ක අධිකරණය විසින් පිළිගෙන ඇති බවක් මෙතෙක් වාර්තා වී නොමැත.
ජනාධිපති සමාව අහෝසි වීමෙන් ඇරඹුණු නව නීතිමය අර්බුදය
ඥානසාර හිමියන්ට මීට පෙර අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනාවට වසර හයක සිරදඬුවමක් නියම වී තිබුණි.2019 මැයි මාසයේදී එවකට ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා උන්වහන්සේට ජනාධිපති සමාවක් ලබා දුන් අතර, එම සමාව 2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් බලරහිත කරන ලදී.ඉන් අනතුරුව සිරදඬුවමේ ඉතිරි කාලය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අභියාචනාධිකරණය නියෝග කිරීමත් සමඟ ඥානසාර හිමියන් නැවත බන්ධනාගාරගත කෙරිණි.
එම නියෝගය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී උන්වහන්සේට බන්ධනාගාර ඇඳුම් ඇන්දවීම සම්බන්ධයෙන් මතුවූ විරෝධය, වර්තමාන අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයට පසුබිම වී තිබේ.
ඉදිරි තීරණය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බන්ධනාගාර අයිතිවාසිකම් කෙරෙහි බලපායිද?
මෙම නඩුව ඥානසාර හිමියන්ගේ පෞද්ගලික තත්ත්වයට පමණක් සීමා නොවන නීතිමය ප්‍රශ්නයක් මතු කරයි.අධිකරණයකින් සිරදඬුවම් නියම වූ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට බන්ධනාගාරය තුළදී සිය ආගමික අනන්‍යතාව ප්‍රකාශ කරන චීවරය දැරීමට නීතිමය අවසර තිබේද යන්නත්, එම අවසරය සීමා කිරීමට බන්ධනාගාර බලධාරීන්ට හැකි වන්නේ කුමන අවස්ථාවලදීද යන්නත් මෙහිදී වැදගත් වේ.
එසේම සිරදඬුවමක් නියම වීමෙන් පුද්ගලයකුගේ සියලු මූලික අයිතිවාසිකම් අහෝසි නොවන බැවින්, බන්ධනාගාර පරිපාලන අවශ්‍යතා සහ ආගමික නිදහස අතර සාධාරණ සමතුලිතතාවක් පවත්වාගෙන යාමේ අවශ්‍යතාව ද මතුවෙයි.නව ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල මෙම කරුණු පිළිබඳව කවර ආකාරයක නීතිමය ස්ථාවරයක් ගනු ඇත්ද යන්න ඉදිරි විභාගයේදී පැහැදිලි වනු ඇත.
