PSTB හරහා මහෙස්ත්‍රාත් වරයා හුදු ” රබර් මුද්‍රාවක්” කරලා! ” එහි ඇති වරද කුමක්ද? ” සුරසේන අසයි! ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ බරපතළ ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රශ්න රැසක්!
'AKD ආණ්ඩුව'
සම්පූර්ණ කාලයම හිටියොත්
PSTB පෙත්සම් සලකා බැලිම| විශේෂ විමර්ශනාත්මක වාර්තාව | 2026 ඔක්තෝබර් 20 පලමු දිනය
අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව පුද්ගලයන් රඳවා ගැනීම, මහජන විරෝධතා සහ මාධ්‍ය සාකච්ඡා සීමා කිරීම, සැකකරුවන් නිදහස් කිරීමේ අධිකරණ බලය සීමා කිරීම සහ ජනාධිපතිවරයා ඇතුළු විධායකයට පුළුල් බලතල පැවරීම සම්බන්ධයෙන් රජයේ යෝජිත ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ පනත් කෙටුම්පත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ දැඩි නීතිමය අභියෝගයකට ලක්ව තිබේ.
පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥවරුන්ගේ මූලික තර්කය වී ඇත්තේ යෝජිත නීතිය මඟින් ත්‍රස්තවාදය මර්දනය කිරීමේ නාමයෙන් මහජනතාව සතු අධිකරණ බලය සීමා කරමින් එම බලතල විධායකය වෙත කේන්ද්‍රගත කිරීමේ අවදානමක් නිර්මාණය වන බවයි.
විශේෂයෙන්ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 සහ 4 වැනි ව්‍යවස්ථා මඟින් තහවුරු කර ඇති ජනතා පරමාධිපත්‍යය, අධිකරණ බලය සහ මූලික අයිතිවාසිකම්වලට මෙම විධිවිධාන පටහැනි බවට පෙත්සම්කරුවන් තර්ක කර තිබේ.
මෙහිදී මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ ත්‍රස්තවාදී තර්ජනවලින් රාජ්‍යය සහ ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීමට රජයට ඇති බලය පිළිබඳව නොව, එම බලය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී විධායකය අධිකරණ අධීක්ෂණයෙන් කොපමණ දුරකට නිදහස් කළ හැකිද යන්නයි.
” ස්වාමීනි…. මේ පනත් කෙටුම්පත හරහා ජනතාවගේ අධිකරණ බලය සීමා කිරීම සිදුවෙනවා. ඒ තුළින් කෙලින්ම ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍ය උල්ලංඝනය වෙනවා. මෙම පනත් කෙටුම්පත තුළින් මහෙස්ත්‍රාත් වරයා හුදු ” රබර් මුද්‍රාවක්” බවට පත් කර තිබෙනවා.
අගවිනිසුරු ප්‍රමුඛ ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල ඉදිරියේ විභාගය
අගවිනිසුරු ප්‍රීති පද්මන් සූරසේන මහතා සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් වන අචල වෙංගප්පුලි හා සම්පත් බී. අබේකෝන් යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල හමුවේ අදාළ පෙත්සම් සලකා බැලුනා.
නීතිපතිවරයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතිරේක සොලිසිටර් ජෙනරාල් නෙරින් පුල්ලේ මහතා, පනත් කෙටුම්පත අභියෝගයට ලක් කරමින් පෙත්සම් 25ක් ගොනු කර ඇති බවත් ඒ පිළිබඳ කථානායක කාර්යාලයට දැනුම් දී ඇති බවත් අධිකරණයට ප්‍රකාශ කර තිබේ.
පෙත්සම්කරුවන් අතර මාධ්‍යවේදීන්, නීතිඥවරුන් සහ දේශපාලන නියෝජිතයන් සිටින අතර, ඔවුන් වෙනුවෙන් හිජාස් හිස්බුල්ලා, ජනාධිපති නීතිඥ අලි සබ්රි සහ ජනාධිපති නීතිඥ එම්. ඒ. සුමන්තිරන් ඇතුළු නීතිඥවරුන් කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබේ.
මහේස්ත්‍රාත්වරයා ‘රබර් මුද්‍රාවක්’ බවට පත් කරනවාද?
මාධ්‍යවේදීන් ගොනු කල පෙත්සම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා මහතා ඉදිරිපත් කළ ප්‍රධාන තර්කයක් වූයේ යෝජිත නීතිය මඟින් මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ බලය සීමා කරන බවයි.
ඔහුගේ කරුණු දැක්වීම අනුව, සැකකරුවකු නිදහස් කිරීමේදී නීතිපතිවරයාගේ එකඟතාව අවශ්‍ය කරන විධිවිධාන හේතුවෙන් මහේස්ත්‍රාත්වරයාට ස්වාධීනව තීරණ ගැනීමට ඇති හැකියාව සීමා වේ.
එය මහේස්ත්‍රාත්වරයා හුදු ‘රබර් මුද්‍රාවක්’ බවට පත් කිරීමක් ලෙස ඔහු අධිකරණය හමුවේ විස්තර කර තිබේ.
එම අවස්ථාවේදී ප්‍රශ්නයක් යොමු කළ අග විනිසුරු වරයා” එහි ඇති වරද කුමක්ද? ” යනුවෙන් විමසුවේය.
” ස්වාමීනි…මේ තුළින් බලය අවභාවිතයට ලක් වීමට හැකියාව තිබෙනවා. පොලීසිය විසින් අත් අඩංගුවට ගැනීම සිදුකරන්නේ පොලිස් අධිකාරී වරයෙකුගේ නියමයන්ට අනුවයි. මෙම පනත් කෙටුම්පත තුළින් නිල ඇදුම් ඇඳ ගත් ඕනෑම අයෙකුට අත් අඩංගුවට ගැනීමේ බලය ලබාදී තිබෙනවා. ” යනුවෙන් සඳහන් කළේය.
වැඩි දුරටත් කරුණු දැක්වූ නීතිඥ වරයා
“යෝජිත පනත් කෙටුම්පත තුළින් ආරක්ෂක අමාත්‍යංශයේ ලේකම් වරයාට පුරවැසියන් ඇතැම් ප්‍රදේශ වලට ඇතුළු වීම වළක්වාලමින් නියෝග නිකුත් කිරීමට බලය ලබාදී තිබෙනවා. මේ තුළින් යළිත් ජනතා පරමාධිපත්‍යය උල්ලංඝනය වීමක් සිදු වෙනවා. ” ඒ අනුව අදාළ පනත් කෙටුම්පතේ ප්‍රශ්නගත වගන්ති සම්මත කිරීමට අවශ්‍ය නම් පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතර ඡන්දයකින් සහ ජනමත විචාරණයකින් අනුමත විය යුතු බවට තීන්දුවක් ලබාදෙන ලෙසත් නීතිඥවරයා අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
මෙම තර්කය සම්බන්ධයෙන් වැදගත් වන ව්‍යවස්ථාමය කරුණ වන්නේ නඩු විභාග කිරීම, රඳවා ගැනීම් සමාලෝචනය කිරීම සහ නීතියට අනුව පුද්ගල නිදහස ආරක්ෂා කිරීම යන කාර්යයන්හි අධිකරණයට ඇති ස්වාධීනත්වයයි.අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයකු තවදුරටත් රඳවා තබාගත යුතුද යන්න පිළිබඳ තීරණයක් විධායක අංශයේ එකඟතාවකට යටත් වන්නේ නම්, අධිකරණයේ ස්වාධීන පාලන කාර්යභාරය දුර්වල විය හැකි බව පෙත්සම්කරුවන්ගේ ස්ථාවරයයි.
27 සහ 28 වගන්ති: අධිකරණ නියෝගයකින් තොරව රඳවා ගැනීමේ බලය
නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා මහතා විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කර ඇත්තේ යෝජිත පනත් කෙටුම්පතේ 27 සහ 28 වගන්ති වෙතය.
ඔහුගේ තර්කය අනුව මෙම වගන්ති මඟින් අධිකරණ නියෝගයක් නොමැතිව පුද්ගලයන් රඳවා ගැනීමේ නියෝග නිකුත් කිරීමට විධායකයට බලතල ලබාදෙයි.මෙවැනි බලතල ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී මතුවිය හැකි ප්‍රධාන අවදානම් වන්නේ රඳවා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ස්වාධීනව පරීක්ෂා නොවීම, සැකකරුවකුට අධිකරණ සහන ලබාගැනීම ප්‍රමාද වීම සහ රඳවා ගැනීමේ බලය අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමට ඉඩ සැලසීමයි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 වැනි ව්‍යවස්ථාව යටතේ පුද්ගල නිදහස, අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රඳවා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ආරක්ෂණයන් පවතින බැවින්, එම ආරක්ෂණයන්ට යෝජිත නීතිය බලපාන ආකාරය මෙහිදී විමර්ශනය කළ යුතු මූලික නීතිමය ප්‍රශ්නයකි.විශේෂයෙන් ත්‍රස්තවාදය වැනි බරපතළ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට අවශ්‍ය බලතල ලබාදීම සහ නීතියට යටත් නොවන අත්තනෝමතික රඳවා ගැනීම් වැළැක්වීම අතර සාධාරණ සමතුලිතතාවක් තිබිය යුතුය.
59 වගන්තිය: ජනාධිපතිවරයාට පැවරෙන බලතල පිළිබඳ විරෝධය
යෝජිත පනත් කෙටුම්පතේ 59 වගන්තිය යටතේ ජනාධිපතිවරයාට පැවරෙන බව කියන බලතල ද පෙත්සම්කරුවන්ගේ විවේචනයට ලක්ව තිබේ.
නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා මහතාගේ කරුණු දැක්වීම අනුව එම බලතල අධිකරණ බලයට බලපෑම් කළ හැකි අතර ජනතා පරමාධිපත්‍යයට පටහැනි වීමේ අවදානමක් පවතී.මෙහි මූලික ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රශ්නය වන්නේ සංවිධාන තහනම් කිරීම, පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් සීමා කිරීම සහ ජාතික ආරක්ෂාවට අදාළ පරිපාලන තීරණ ගැනීමේදී විධායකයට හිමි විය යුතු බලතලවල සීමාව කුමක්ද යන්නයි.
Human Rights Watch සංවිධානය ද පනත් කෙටුම්පත යටතේ අධිකරණ අධීක්ෂණයකින් තොරව සංවිධාන තහනම් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාට ලබාදෙන බලතල පිළිබඳ කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.
ත්‍රිවිධ හමුදාවට සහ වෙරළාරක්ෂක බලකායට අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලය
මෙම නඩු විභාගයේ තවත් වැදගත් අවස්ථාවක් වූයේ පොලිසියට අමතරව ත්‍රිවිධ හමුදාවට සහ වෙරළාරක්ෂක බලකායට පුද්ගලයන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ බලතල පැවරීම පිළිබඳ සාකච්ඡාවයි.
නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා මහතා මෙම විධිවිධාන පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේදී අගවිනිසුරුවරයා එහි ඇති ගැටලුව කුමක්දැයි විමසා තිබේ.එයට පිළිතුරු දෙමින් නීතිඥවරයා ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මෙවැනි බලතල පුළුල් කිරීමෙන් ඒවා අනිසි ලෙස භාවිත වීමට ඉඩ සැලසිය හැකි බවයි.
පොලිස් නිලධාරීන්ගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ විමර්ශන ක්‍රියාවලිය සඳහා පවතින පරිපාලන හා නීතිමය අධීක්ෂණ ක්‍රමවේදවලට සමාන ආරක්ෂණයන් අනෙකුත් ආරක්ෂක අංශ සඳහාද පවතින්නේද යන්න මෙහිදී විමසා බැලිය යුතුය.විශේෂයෙන් සිවිල් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී හමුදා බලතල පුළුල් කිරීමෙන් සාමාන්‍ය අපරාධ විමර්ශන හා ජාතික ආරක්ෂක මෙහෙයුම් අතර පවතින වෙන්වීම දුර්වල විය හැකි බව මානව හිමිකම් සංවිධාන පෙන්වා දී තිබේ.
අලි සබ්රිගෙන් වවුනතිව් සිද්ධිය සිහිපත් කිරීමක්
හිටපු අමාත්‍ය මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ අලි සබ්රි මහතා අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් ජාතික ආරක්ෂාව සහ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් අතර සමතුලිතතාවක් පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කර තිබේ.
රාජ්‍ය ආරක්ෂාව අතිශයින් වැදගත් වුවද, එම අරමුණ ඉටු කිරීම සඳහා සම්පාදනය කරන නීති මඟින් අහිංසක පුද්ගලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය නොවිය යුතු බව ඔහුගේ ස්ථාවරය වී ඇත.මෙහිදී 2019 පාස්කු ප්‍රහාරයට පෙර වවුනතිව් ප්‍රදේශයේ පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනකු ඝාතනය කිරීමේ සිද්ධිය ඔහු උදාහරණයක් ලෙස ගෙන තිබේ.
ජනාධිපති නීතිඥ අලි ශබ්රි මහතා අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින්
” ස්වාමීනි…රාජ්‍ය ආරක්ෂක කිරීම ඉතා වැදගත්. ඒ පිළිබඳ විවාදයක් නෑ. නමුත් අහිංසක පුද්ගලයිනගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංගනය නොවන පරිදි මෙම පනත් ක්‍රියාත්මක වීම අවශ්‍යයි. ස්වාමීනි…මම උදාහරණයක් සදහන් කරන්නම්. පාස්කු ප්‍රහාරයට පෙර වවුනතීවු ප්‍රදේශයේ පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු මරා දමා ඔවුන්ගේ ගිනි අවි පැහැරගැනීමේ සිද්ධියක් වාර්තා වී තිබුණා. පසුව එම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් දමිල තරුණයින් දෙදෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන රදවාගෙන පාපොච්චාරණ ලබා ගත්තා. නමුත් පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසුව අනාවරණය වුණා මෙම මිනීමැරුම් සිදුකළේ පාස්කු ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ රිල්වාන් ඇතුළු කණ්ඩායමක් බවට. මෙවැනි දේවල් සිදු නොවිය යුතුයි. ස්වාමීනි… යෝජිත පනත් කෙටුම්පත යටතේ අත් අඩංගුවට ගනු ලබන පුද්ගලයෙකු වසරක කාලයක් රදවා ගැනීමෙන් අනතුරුව තවත් වසරක කාලයක් රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කිරීම සඳහා බලය ලබා දී තිබෙනවා. එය ඇප පනතේ ප්‍රතිපාදන වලට පටහැනියි. ඊට අමතරව 51 වන වගන්තිය තුළින් නිදහසේ රැස්වීමට තිබෙන අයිතියට තහනම් පනවා තිබෙනවා. යම් රැස්වීමක්, ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවක් හෝ කිසියම් කටයුත්තක් ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් යැයි විධායකය තීරණය කළහොත් එය තහනම් කිරීමට මෙම පනත් කෙටුම්පතින් බලය පවරා දී තිබෙනවා. ඒක ඉතාම භයානකයි. ” යනුවෙන් සඳහන් කළේය.
ඒ අවස්ථාවේදී ජනාධිපති නීතිඥවරයා වෙත ප්‍රශ්නයක් යොමු කළ අගවිනිසුරුවරයා” මෙසේ නම් ඊට ඔබේ දෙන විසදුම කුමක්ද?” යනුවෙන් විමසුවේය.
ඊට පිළිතුරු දුන් ජනාධිපති නීතීඥ අලි ශබ්රි මහතා
“ස්වාමීනී… එම තීරණය ගැනීමේ බලය මහෙස්ත්‍රාත් වරයාට ලබාදිය යුතුයි. එය තමයි හොඳම විසඳුම. උදාහරණයක් සඳහන් කරනවානම් පසුගියදා ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය අසල කිසියම් පිරිසක් විරෝධතාවක් ආරම්භ කළා. පසුව පොලිසිය මහේස්ත්‍රාත්වරයාට කරුණු වාර්තා කර නියෝග ලබාගෙන එය නිරාකරණය කර ගත්තා. ඒ නිසා මහෙස්ත්‍රාත් වරයා හරහා එම කටයුතු සිදුවීම සුදුසුයි. මෙවැනි කටයුතු තීරණ ගැනීමේ බලය විධායකයට පැවරීම සුදුසු නැහැ.”
එම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් දෙමළ තරුණයන් දෙදෙනකු අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා තබා පාපොච්චාරණ ලබාගත් බවත්, පසුව එම ඝාතන සම්බන්ධයෙන් පාස්කු ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ කණ්ඩායමක් පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය වූ බවත් ඔහු අධිකරණයට ප්‍රකාශ කර තිබේ.මෙම උදාහරණයෙන් ඔහු අවධාරණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත්තේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ දීර්ඝකාලීන රඳවා ගැනීම සඳහා ලබාදෙන බලතල වැරදි ලෙස භාවිත වුවහොත් අහිංසක පුද්ගලයන්ගේ ජීවිතවලට බරපතළ හානි සිදුවිය හැකි බවයි.
වසර දෙකක් දක්වා චෝදනා නොමැතිව රඳවා ගැනීමේ අවදානම
අලි සබ්රි මහතාගේ තවත් ප්‍රධාන තර්කයක් වූයේ යෝජිත නීතිය යටතේ පුද්ගලයකු වසරක කාලයක් රඳවා ගැනීමෙන් අනතුරුව තවත් වසරක කාලයක් රිමාන්ඩ් භාරයේ තැබීමට ඉඩ සැලසිය හැකි බවයි.
එවැනි දීර්ඝ රඳවා ගැනීම් සාමාන්‍ය ඇප නීතියේ මූලධර්ම සහ පුද්ගල නිදහස පිළිබඳ ආරක්ෂණයන් සමඟ ගැටිය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දී තිබේ.
Human Rights Watch සංවිධානයේ 2026 ඔක්තෝබර් 5 වැනිදා ප්‍රකාශිත විශ්ලේෂණයද මෙම අවදානම හඳුනාගෙන තිබේ. එම සංවිධානය අනුව, යෝජිත නීතියේ විවිධ විධිවිධාන එකට ක්‍රියාත්මක වීමෙන් චෝදනා ගොනු නොකර වසර දෙකක් දක්වා පුද්ගලයකු රඳවා ගැනීමට ඉඩ සැලසිය හැකිය.
එහෙත් එම වාර්තාවේම සඳහන් වන පරිදි රඳවා සිටින පුද්ගලයන්ගේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ට ඇතැම් බලතලද යෝජිත නීතියෙන් ලබාදී තිබේ.ඒ අනුව විමර්ශනය කළ යුත්තේ අධිකරණ අධීක්ෂණය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කර තිබේද යන්න පමණක් නොව, ඉතිරි කර ඇති අධීක්ෂණ බලතල පුද්ගල නිදහස ප්‍රායෝගිකව ආරක්ෂා කිරීමට ප්‍රමාණවත්ද යන්නයි.
51 වගන්තිය: විරෝධතා සහ මාධ්‍ය සාකච්ඡා සීමා කිරීමේ අවදානම
ජනාධිපති නීතිඥ අලි සබ්රි මහතා අධිකරණය හමුවේ ඉදිරිපත් කළ කරුණු අනුව, යෝජිත පනත් කෙටුම්පතේ 51 වගන්තිය මඟින් ඇතැම් මහජන රැස්වීම්, විරෝධතා සහ ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡා තහනම් කිරීමට විධායකයට බලය පැවරෙන බවට ඔහු විරෝධය පළ කර තිබේ.
ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බවට විධායකය විසින් තීරණය කරන ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් මෙවැනි සීමා පැනවීමට හැකි වීම අධිකරණ පාලනයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වුවහොත් ගැටලුකාරී බව ඔහුගේ ස්ථාවරයයි.
එම අවස්ථාවේදී අගවිනිසුරුවරයා මෙම ගැටලුවට යෝජනා කරන විසඳුම කුමක්දැයි විමසා තිබේ.
ඊට පිළිතුරු දෙමින් අලි සබ්රි මහතා සඳහන් කර ඇත්තේ මෙවැනි තීරණ ගැනීමේ බලය මහේස්ත්‍රාත්වරයකු වෙත ලබාදීම සුදුසු බවයි.
ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය අසල පැවැති විරෝධතාවක් සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය අධිකරණ නියෝග ලබාගැනීමේ සිද්ධියක්ද ඔහු උදාහරණයක් ලෙස ඉදිරිපත් කර තිබේ.
මෙහිදී මතුවන ප්‍රශ්නය වන්නේ නීතිය හා සාමය පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය සීමා පැනවීමේ බලය කාට පැවරිය යුතුද යන්නයි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ සාමකාමී රැස්වීම් පැවැත්වීමේ නිදහස සහ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස සම්පූර්ණයෙන් අසීමිත අයිතිවාසිකම් නොවුණද, ඒවාට පනවන සීමා නීත්‍යනුකූල, අවශ්‍ය සහ සමානුපාතික විය යුතුය.
මාධ්‍යවේදීන්ටත් ත්‍රස්තවාදී චෝදනා එල්ල වීමේ අවදානමක්?
යෝජිත පනත් කෙටුම්පතට එරෙහි අධිකරණ අභියෝගවල තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ මාධ්‍ය නිදහසයි.
නිදහස් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරයේ විධායක කමිටු සාමාජිකයන් වන උදය කළුපතිරණ සහ හනා ඉබ්‍රාහිම් විසින් ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා ගොනු කළ පෙත්සමෙන් පනත් කෙටුම්පතේ ත්‍රස්තවාදය සහ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රකාශන පිළිබඳ නිර්වචන ප්‍රශ්න කර තිබේ.විශේෂයෙන් 3, 9 සහ 15 වැනි වගන්ති යටතේ මාධ්‍යවේදීන්ට හා තොරතුරු සපයන්නන්ට බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බව ඔවුන්ගේ තර්කයයි.
ජනමාධ්‍යවේදියකු ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකමක් පිළිබඳ තොරතුරු වාර්තා කිරීම, එම තොරතුරු විශ්ලේෂණය කිරීම හෝ මහජනතාවගේ දැනගැනීම සඳහා ප්‍රකාශයට පත් කිරීම යන කාර්යයන්හි නිරත වන විට නීතියේ අපැහැදිලි නිර්වචන හේතුවෙන් අපරාධ වගකීමකට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි බවට පෙත්සම්කරුවන් අනතුරු අඟවා තිබේ.
එසේම රහස්‍ය මාධ්‍ය මූලාශ්‍ර සහ මහජන යහපත සඳහා තොරතුරු හෙළි කරන පුද්ගලයන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන්ද ඔවුන් ප්‍රශ්න මතු කර තිබේ.මෙය විශේෂයෙන් වැදගත් වන්නේ ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ වාර්තා කිරීම සහ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවකට සහාය දීම යනු නීතිමය වශයෙන් වෙනස් ක්‍රියාකාරකම් දෙකක් වන බැවිනි.
සුමන්තිරන්ගෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්: පැරණි PTA නීතියේම දිගුවක්ද?
තවත් පෙත්සම්කරුවන් කිහිපදෙනකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ එම්. ඒ. සුමන්තිරන් මහතා අධිකරණය හමුවේ තර්ක කර ඇත්තේ යෝජිත නීතිය දැනට පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ ගැටලුකාරී ලක්ෂණ තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමක් බවයි.
ඔහුගේ කරුණු දැක්වීම අනුව පුද්ගල නිදහස සීමා කිරීම සහ අධිකරණ බලය දුර්වල කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් සහතික කරන මූලික අයිතිවාසිකම්වලට බලපායි.
1979 අංක 48 දරන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත වෙනුවට නව නීතියක් හඳුන්වාදීමේ ප්‍රකාශිත අරමුණ තිබියදී, පැරණි නීතියට එල්ල වූ විවේචනවලට හේතු වූ බලතල නව නීතියෙන්ද පවත්වාගෙන යන්නේද යන්න මෙහිදී විමර්ශනය කළ යුතුය.
ඉන් අනතුරුව තවත් පෙත්සම්කරුවන් කිහිප දෙනෙකු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ එම්. ඒ. සුමන්තිරන් මහතා අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් මෙම පනත් කෙටුම්පත දැනට පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත තව දුරටත් ඉදිරියට ගමන් කිරීමක් බව සඳහන් කළේය.
” ඒ හරහා පුද්ගලික නිදහස සීමා කර තිබෙනවා. අධිකරණ බලය සීමා කිරීමකට ලක් කිරීම අතිශය ගැටළු සහගතයි. ඒ හරහා ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් සහතික කර තිබෙන මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංගනය වීමක් සිදුවෙනවා.” යනුවෙන් සඳහන් කර සිටියේය.
සාලිය පීරිස්ගෙන් පනත් කෙටුම්පත සකස් කළ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ අනාවරණයක්
මෙම පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ විවාදය අධිකරණය හමුවේ ඉදිරිපත් වූ කරුණුවලට පමණක් සීමා නොවේ.
ජනාධිපති නීතිඥ සාලිය පීරිස් මහතා 2026 ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා අදාළ විශේෂඥ කමිටුවේ සභාපති ජනාධිපති නීතිඥ රියෙන්සි අර්සකුලරත්න මහතා වෙත යොමු කළ ලිපියකින්, කමිටුව එකඟ වූ කෙටුම්පත සහ පසුව ගැසට් කළ පනත් කෙටුම්පත අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කම් පවතින බවට චෝදනා කර තිබේ.ඔහුගේ ප්‍රකාශය අනුව, කමිටුවේදී එකඟ වූ ඇතැම් අධිකරණ ආරක්ෂණයන් පසුව ඉවත් කර තිබේ.
විශේෂයෙන් මහේස්ත්‍රාත්වරයකුට රිමාන්ඩ් භාරයට පත් කිරීම පිළිබඳ ස්වාධීනව සලකා බැලීමට තිබූ විධිවිධාන වෙනස් කර ඇති බවත්, එමඟින් අධිකරණයේ අභිමත බලය සීමා වන බවත් ඔහු පෙන්වා දී තිබේ.
මෙම චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු අවශ්‍ය වන ප්‍රශ්න කිහිපයක් තිබේ. විශේෂඥ කමිටුව එකඟ වූ අවසන් කෙටුම්පත කුමක්ද? ගැසට් කිරීමට පෙර වෙනස් කළ වගන්ති මොනවාද? එම වෙනස්කම් සිදු කළේ කවර බලධාරීන්ගේ උපදෙස් අනුවද? වෙනස්කම් සඳහා ලබාදුන් නීතිමය හේතු මොනවාද?
ජනතා පරමාධිපත්‍යය සහ ජනමත විචාරණයක අවශ්‍යතාව
පෙත්සම්කරුවන්ගේ නීතිඥවරුන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ ප්‍රශ්නගත වගන්ති සම්මත කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක විශේෂ බහුතරයකට අමතරව ජනමත විචාරණයක අනුමැතියද අවශ්‍ය බවට තීරණයක් ලබාදෙන ලෙසයි.ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වැනි ව්‍යවස්ථාව අනුව ජනරජයේ පරමාධිපත්‍යය ජනතාව සතු වන අතර, 4 වැනි ව්‍යවස්ථාව එම පරමාධිපත්‍යය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය දක්වයි.
පෙත්සම්කරුවන්ගේ තර්කය වන්නේ අධිකරණ බලය විධායකයට මාරු කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ඇති කරන විධිවිධාන ජනතා පරමාධිපත්‍යයට බලපාන බැවින් සාමාන්‍ය පාර්ලිමේන්තු බහුතරයකින් පමණක් සම්මත කළ නොහැකි බවයි.
