උතුරේ සංවර්ධනයට වැට බැඳ නෝර්වේ ගිය බිමල්! දෙමළ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැඟූ කම්සි හමුවීම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නාඩගමක්ද?

පලාලි ගුවන්තොටුපොළ සහ කන්කසන්තුරේ වරාය සංවර්ධනයට බාධා කළ බවට බිමල්ට බරපතළ චෝදනා! දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැඟූ නෝර්වේ ඇමතිනී කම්සි ගුණරත්නම් සමඟ හමුව දේශපාලන ආන්දෝලනයකට!

විශේෂ දේශපාලන විමර්ශනය | 2026 ඔක්තෝබර් 22

ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ආර්ථික සංවර්ධනය, ඉන්දීය ආධාර මත ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කළ ප්‍රධාන යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති සහ දෙමළ ජනතාවගේ ආර්ථික අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් පවතින දේශපාලන මතභේදයක්, ප්‍රවාහන අමාත්‍ය බිමල් රත්නායකගේ නෝර්වේ සංචාරයත් සමඟ යළිත් කරළියට පැමිණ තිබේ.

ඊට හේතු වී ඇත්තේ උතුරේ පලාලි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ සහ කන්කසන්තුරේ වරාය සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ප්‍රමාද කිරීමට හෝ අවහිර කිරීමට කටයුතු කළ බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති බිමල් රත්නායක, නෝර්වේ ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරිය වන ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සම්භවයක් සහිත කම්සි ගුණරත්නම් හමුවීමයි.

මෙම හමුව සාමාන්‍ය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාකච්ඡාවක් ලෙස ඉදිරිපත් වුවද, උතුරේ සංවර්ධන ප්‍රතිපත්තිය සම්බන්ධයෙන් ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව අනුගමනය කරන ස්ථාවරය පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්න මතු කරන බව විවේචකයෝ පෙන්වා දෙති.

බිමල් රත්නායකගේ දේශපාලන ස්ථාවරය, ඉන්දියාව සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ සබඳතා සහ උතුරු පළාතේ ආර්ථික අනාගතය සම්බන්ධයෙන් නව සංවාදයක් නිර්මාණය වී තිබේ.

පලාලි සහ කන්කසන්තුරේ ව්‍යාපෘතිවලට සිදුවූයේ කුමක්ද?

උතුරු පළාතේ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පුළුල් කිරීම සඳහා අතිශය වැදගත් ව්‍යාපෘති දෙකක් ලෙස පලාලි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ සංවර්ධනය සහ කන්කසන්තුරේ වරාය නවීකරණය හඳුනාගෙන තිබේ.මෙම ව්‍යාපෘති දෙක මඟින් යාපනය අර්ධද්වීපය සහ දකුණු ඉන්දියාව අතර සෘජු ගුවන් හා මුහුදු ප්‍රවාහන සම්බන්ධතා පුළුල් කිරීමටත්, වෙළෙඳාම, සංචාරක කර්මාන්තය, ආයෝජන සහ රැකියා අවස්ථා වැඩි කිරීමටත් හැකියාව පවතී.

විශේෂයෙන් කන්කසන්තුරේ වරාය සංවර්ධනය සඳහා ඉන්දියාව ණයක් වෙනුවට ප්‍රදාන ආධාර ලබාදීමට එකඟ වී ඇති බව සඳහන් වේ.එවැනි පසුබිමක, මෙම ව්‍යාපෘති ශ්‍රී ලංකාවට ආර්ථික අලාභයක් ඇති කළ හැකි බවට බිමල් රත්නායක පාර්ලිමේන්තුවේදී අදහස් පළ කළ බවත්, හම්බන්තොට වරාය වැනි ව්‍යාපෘති සමඟ ඒවා සංසන්දනය කළ බවත් දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ පසුගියදා චෝදනා කර සිටියා.

ප්‍රදාන ආධාරයක් ලෙස මූලික ඉදිකිරීම් පිරිවැය සපයන්නේ නම්, එම ව්‍යාපෘතිවලින් ශ්‍රී ලංකාවට අලාභයක් සිදුවන බවට ඉදිරිපත් කළ තර්කයේ ආර්ථික පදනම කුමක්ද යන්න ඔවුහු ප්‍රශ්න කරති.

බිමල්ගෙන් වරාය සහ ගුවන් සේවා විෂයයන් ඉවත් කළේ ඇයි?

මෙම මතභේදයේ තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ 2025 වසරේදී බිමල් රත්නායක යටතේ පැවැති වරාය සහ සිවිල් ගුවන් සේවා විෂයයන් ඔහුගෙන් ඉවත් කළ බවට පළවන වාර්තාය.ඒ සඳහා උතුරේ ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් ඔහු අනුගමනය කළ ස්ථාවරය හේතු වූ බවට විවේචකයෝ චෝදනා කරති.එසේම ඉන්දීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පාර්ශ්ව ඔහු මඟහැර වෙනත් රජයේ බලධාරීන් සමඟ සාකච්ඡා කළ බවටද ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් වී තිබේ.

එහෙත් අමාත්‍යාංශ විෂයයන් වෙනස් කිරීමේ සැබෑ හේතුව හෝ ඉන්දීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයන් ඔහු හිතාමතා මඟහැරිය අතර ඒම නිසාම කලයක් පුරා ඉන්දීය ඔත්තු සේවා සමග සමිපව කටයුතු කල අනුර කරුනාතිලකට 2025 ඔක්තෝබර් 10 දින සිට වරාය සහ සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍යංශය අනුර ලබාදීමට කටයුතු කල බව නොරහසකි.

නෝර්වේ හමුවේදී සිදුවූයේ කුමක්ද?

බිමල් රත්නායක සහ කම්සි ගුණරත්නම් අතර හමුව නෝර්වේ අගනුවර ඔස්ලෝහි ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශයේදී සිදුව තිබේ.එහිදී පරිසර හිතකාමී ප්‍රවාහනය, මාර්ග ආරක්ෂාව, ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ කම්කරු අයිතිවාසිකම් සහ සමාජ ඇතුළත්භාවය පිළිබඳව සාකච්ඡා කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ පසුගිය වසරේ මාර්ග අනතුරුවලින් පුද්ගලයන් 2,700කට අධික සංඛ්‍යාවක් මියගිය බව බිමල් රත්නායක සඳහන් කළේ යැයිද කම්සි ගුණරත්නම් ප්‍රකාශ කර තිබේ.එමෙන්ම යුද්ධයෙන් පසුවත් ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජය තුළ පවතින බෙදීම් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරමින්, ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය ජනතාව අතර සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමේ මෙවලමක් විය යුතු බව ඇය අවධාරණය කර ඇත.

කම්සි ගුණරත්නම් යනු කවුද?

ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලබා නෝර්වේ දේශපාලනයේ ඉහළ තනතුරකට පත්වූ කම්සි ගුණරත්නම්, එරට කම්කරු පක්ෂය නියෝජනය කරන දේශපාලනඥවරියකි.ඔස්ලෝ නගරයේ නියෝජ්‍ය නගරාධිපතිනිය ලෙසද කටයුතු කර ඇති ඇය 2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නෝර්වේ ප්‍රවාහන අමාත්‍ය ධුරයට පත්වූවාය.

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවගේ මානව හිමිකම්, යුද්ධයෙන් පසු සංහිඳියාව සහ සුළුතර ජනතාව මුහුණදෙන ගැටලු පිළිබඳව ඇය නෝර්වේ පාර්ලිමේන්තුවේදී අදහස් පළ කර තිබේ.

ඒ අනුව මෙම හමුවේ විශේෂත්වය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවලට විරුද්ධ වූ බවට චෝදනා ලබන අමාත්‍යවරයකු, එරට දෙමළ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමු කළ දේශපාලනඥවරියක හමුවීමයි.

ඉන්දීය ඩොලර් මිලියන 65ක ප්‍රදානය සහ බිමල්ගේ ආර්ථික තර්කය

කන්කසන්තුරේ වරාය සංවර්ධනයට අදාළ වැදගත් කරුණක් අනාවරණය දැන් තිබේ. එනම් 2018 වසරේදී ඉන්දියාව මෙම වරායේ සංවර්ධනය සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 45.27ක ණය පහසුකමක් ලබාදීමට එකඟ වී තිබුණි.එහෙත් පසුව ව්‍යාපෘතියේ ඇස්තමේන්තුගත පිරිවැය ඉහළ යාමත් සමඟ 2024 වසරේදී එම සහාය ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 65ක ප්‍රදානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට ඉන්දියාව එකඟ වී ඇත.

එම මුදල් යටතේ වරායේ දියකඩනය, පැරණි ජැටි, නව වාණිජ ජැටිය සහ අනෙකුත් වරාය පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබේ.මෙහිදී වැදගත් වෙනසක් තිබේ. කන්කසන්තුරේ වරාය සඳහා ඉන්දියාව ප්‍රදාන ආධාර ලබාදීමට එකඟ වී තිබුණද, පලාලි ගුවන්තොටුපොළේ යෝජිත සියලු සංවර්ධන වියදම් ඉන්දියාව දරන බව තහවුරු වී නොමැත.

බිමල් රත්නායකගේ තර්කය වූයේ විදේශ ආධාර ලැබෙන පමණින් ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි බවත්, රජය එහි ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සලකා බැලිය යුතු බවත්ය.එහෙත් එම තර්කය සනාථ කරන පිරිවැය-ප්‍රතිලාභ ඇගයීම් සහ අදාළ අධ්‍යයන ප්‍රසිද්ධ නොකිරීම විවේචනයට ලක්ව තිබේ.

මෙම සම්බන්ධයෙන් ඉලංකෙයි තමිල් අරසු කච්චි පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම් නායක ශානක්‍යන් රාසමාණික්කම්ද ආණ්ඩුවට අභියෝග කර සිටි අතර පලාලි ගුවන්තොටුපොළ මත්තල ගුවන්තොටුපොළටත්, කන්කසන්තුරේ වරාය හම්බන්තොට වරායටත් සමාන කිරීමට පදනම් වූ ශක්‍යතා අධ්‍යයන, මගී ඉල්ලුම පිළිබඳ පුරෝකථන සහ ආර්ථික ඇගයීම් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඔහු ඉල්ලා ඇත.

උතුරේ ව්‍යාපෘති ආර්ථික වශයෙන් අසාර්ථක බව ආණ්ඩුව විශ්වාස කරන්නේ නම්, ඒ සඳහා සාක්ෂි ඉදිරිපත් කළ යුතු බව ඔහුගේ ස්ථාවරය වී තිබේ.

උතුරේ ආර්ථික ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ගැටලුව

පලාලි සහ කන්කසන්තුරේ ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මතුවන ගැටලුව යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට පමණක් සීමා නොවේ.එය උතුරු පළාතේ ජනතාවට තම ප්‍රදේශයේ ආර්ථික සම්පත් සහ භූගෝලීය වාසි භාවිත කරමින් ආර්ථික අවස්ථා නිර්මාණය කරගැනීමට තිබෙන හැකියාව පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.

යාපනය සහ දකුණු ඉන්දියාව අතර පවතින භූගෝලීය සමීපත්වය සැලකූ විට, සෘජු ගුවන් හා මුහුදු සම්බන්ධතා පුළුල් කිරීමෙන් ප්‍රාදේශීය වෙළෙඳාම, ධීවර කර්මාන්තය, සංචාරක කර්මාන්තය සහ සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර සඳහා නව අවස්ථා ඇතිවිය හැකිය.එසේම විදේශගත දෙමළ ජනතාවගේ ආයෝජන උතුරු පළාත වෙත ආකර්ෂණය කරගැනීමටද මෙවැනි යටිතල පහසුකම් වැදගත් විය හැකිය.

අනුර ආණ්ඩුවේ සංහිඳියා ප්‍රතිපත්තියට අභියෝගයක්ද?

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ආණ්ඩුව ජාතික සමගිය, සංහිඳියාව සහ සියලු ප්‍රදේශවලට සමාන සංවර්ධන අවස්ථා ලබාදීම පිළිබඳව ප්‍රකාශ කර තිබේ.එවැනි පසුබිමක උතුරු පළාතේ ප්‍රධාන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි තීරණ සහ කාලසටහන් ඉදිරිපත් නොවීම එම ප්‍රතිපත්තියේ ප්‍රායෝගික ක්‍රියාත්මක වීම පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

මෙහිදී ආණ්ඩුව පිළිතුරු දිය යුතු මූලික ප්‍රශ්න කිහිපයක් තිබේ.

• කන්කසන්තුරේ වරාය සඳහා ඉන්දියාව ලබාදීමට එකඟ වූ ප්‍රදාන ආධාර යටතේ සංවර්ධන කටයුතු තවමත් සම්පූර්ණ කර නොමැත්තේ ඇයි?
• පලාලි ගුවන්තොටුපොළ සංවර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය ඉතිරි මුදල් ප්‍රමාණය කොපමණද?
• මෙම ව්‍යාපෘති ආර්ථික වශයෙන් අසාර්ථක බවට අධ්‍යයනයක් සිදුකර තිබේද?
• ව්‍යාපෘති දෙක සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා රජය නිශ්චිත කාලසටහනක් ප්‍රකාශ කරන්නේ කවදාද?
• උතුරු පළාතේ ජනතාවගේ සහ ප්‍රාදේශීය ව්‍යාපාරිකයන්ගේ අදහස් තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් කර තිබේද?

අවසානයේ ඉතිරි වන ප්‍රශ්නය

ශ්‍රී ලංකාවේ සංහිඳියාව යනු ජාත්‍යන්තර සමුළුවලදී ප්‍රකාශ කරන සුහද වචනවලට පමණක් සීමා විය යුතු සංකල්පයක් නොවේ.එය උතුරේ සහ නැගෙනහිර ජනතාවට සමාන ආර්ථික අවස්ථා, ප්‍රවාහන පහසුකම්, වෙළෙඳපොළ ප්‍රවේශය සහ තම ප්‍රදේශවල සංවර්ධනය පිළිබඳ තීරණවලට සහභාගී වීමේ හැකියාව ලබාදීමෙන්ද මැනිය යුතුය.

බිමල් රත්නායක නෝර්වේදී කම්සි ගුණරත්නම් සමඟ සාකච්ඡා කිරීම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වශයෙන් වැදගත් විය හැකිය. එහෙත් එම හමුවෙන් උතුරේ ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රමාදය පිළිබඳ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු නොලැබේ.නෝර්වේදී ජනතාව සම්බන්ධ කරන ප්‍රවාහන ප්‍රතිපත්තියක් ගැන සාකච්ඡා කරන ආණ්ඩුව, පලාලි සහ කන්කසන්තුරේ හරහා උතුරු ජනතාවට නව ආර්ථික සම්බන්ධතා ගොඩනැඟීමට අවශ්‍ය පහසුකම් සලසන්නේ කවදාද?

එය ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ආණ්ඩුව පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි.