ත්‍රස්ත පනතද? මර්දන පනතද? නව ත්‍රස්තවාදී පනත වහාම හකුළාගන්නැයි Amnesty International කියයි!

ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි නීති මුවාවෙන් විරෝධතා, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සහ සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරකම් මර්දනය කිරීමේ අවදානමක්! නව පනත් කෙටුම්පත ඉවත් කරගන්නැයි ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට දැඩි ඉල්ලීමක්!

Amnesty International | මාධ්‍ය නිවේදනය| ඔක්තෝබර් 22 |මූලාශ්‍රය: Amnesty International – “Sri Lanka: New counterterrorism bill risks perpetuating past abuses”.

ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති නව ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි නීති සම්පාදනය මගින් අතීතයේ සිදුවූ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් නැවත සිදුවීමට ඉඩ සැලසෙන අතර, ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම්වලට බරපතළ තර්ජනයක් එල්ල වන බව ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය (Amnesty International) අනතුරු අඟවා තිබේ.

දැනට ක්‍රියාත්මක ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) වෙනුවට හඳුන්වාදීමට යෝජිත රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත (Protection of the State from Terrorism Bill – PSTB) පිළිබඳ නව නීතිමය විශ්ලේෂණයක් නිකුත් කරමින් එම සංවිධානය මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදුකර ඇත.

2025 වසරේ නිකුත් කළ මූලික කෙටුම්පතට සාපේක්ෂව ඇතැම් සංශෝධන සහ ආරක්ෂණ විධිවිධාන නව කෙටුම්පතට ඇතුළත් කර තිබුණද, ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම තවමත් අතිශය පුළුල් හා අපැහැදිලි බව සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

එම තත්ත්වය හේතුවෙන් සාමකාමී විරෝධතා, ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීම, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සහ සිවිල් සමාජ සංවිධානවල නීත්‍යනුකූල ක්‍රියාකාරකම් පවා ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා ලෙස අර්ථකථනය කිරීමේ අවදානම පවතින බව එම විශ්ලේෂණයේ සඳහන් වේ.

චෝදනා නොමැතිව වසරක්! නඩු විභාගයට පෙර තවත් වසරක්!

ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය විසින් හඳුනාගෙන ඇති බරපතළම ගැටලුවක් වන්නේ සැකකරුවන් දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තබා ගැනීමට නව පනත් කෙටුම්පත මගින් ඉඩ සැලසීමයි.

එම විශ්ලේෂණයට අනුව, පුද්ගලයකුට එරෙහිව විධිමත් චෝදනා ගොනු නොකර වසරක් දක්වා රඳවා තබා ගැනීමටත්, ඉන් අනතුරුව නඩු විභාගය ආරම්භ වීමට පෙර තවත් වසරක් දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගතව සිටීමටත් ඉඩ සැලසිය හැකිය.

ඒ අනුව, නඩු විභාගයක් ආරම්භ වීමට පෙර වසර දෙකක පමණ කාලයක් පුද්ගලයකු නිදහස අහිමිව සිටීමේ අවදානමක් මතුවේ.

මෙය අත්තනෝමතික රඳවා තැබීම්වලින් නිදහස්ව සිටීමේ අයිතිය, වරද ඔප්පු වන තුරු නිර්දෝෂී යැයි සැලකීමේ මූලධර්මය සහ සාධාරණ කාලයක් තුළ නඩු විභාගයකට මුහුණදීමේ අයිතියට පටහැනි බව ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

එහි දකුණු ආසියානු අධ්‍යක්ෂ ස්මෘති සිං (Smriti Singh) පවසන්නේ, රාජ්‍යය විසින් නඩු පැවරීම ප්‍රමාද කරන අතරතුර කිසිදු පුද්ගලයකු වසර ගණනාවක් රඳවා තැබීමට ලක් නොවිය යුතු බවයි.

විරෝධතා සහ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ගත් ත්‍රස්තවාදයට ඇතුළත් වේද?

නව පනත් කෙටුම්පතේ 3(4) වගන්තිය පිළිබඳව ද ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය දැඩි අවධානය යොමු කර තිබේ.

එම වගන්තිය තුළ විරෝධතා පැවැත්වීම, විවේචන ඉදිරිපත් කිරීම, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග, මානුෂීය ආධාර සහ වෛද්‍ය සේවා සැපයීම යන ක්‍රියාකාරකම් ත්‍රස්තවාදී වරදක විෂය පථයෙන් පැහැදිලිව බැහැර කර නොමැති බව එම සංවිධානය පවසයි.

ඒ වෙනුවට එවැනි ක්‍රියාකාරකමක් පමණක් ත්‍රස්තවාදී වරදක් තහවුරු කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව සඳහන් කිරීමෙන් පමණක් නීතිමය ආරක්ෂාවක් නොලැබෙන බව එහි ස්ථාවරයයි.

මෙහි ප්‍රායෝගික අවදානම වන්නේ වෙනත් චෝදනා හෝ අර්ථකථන සමඟ සම්බන්ධ කරමින් සාමකාමී විරෝධතාවක් පවා ත්‍රස්තවාදයට අදාළ විමර්ශනයකට ලක් කිරීමේ ඉඩකඩ පැවතීමයි.

එබැවින් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය යටතේ ආරක්ෂා වන සාමකාමී විරෝධතා සහ නීත්‍යනුකූල අදහස් ප්‍රකාශනය ත්‍රස්තවාදී වැරදි ලෙස නොසැලකිය යුතු බව නීතිය තුළ පැහැදිලිව සඳහන් කළ යුතු යැයි සංවිධානය අවධාරණය කරයි.

ආර්ථිකයට හානියක් විය හැකි බවට සැකයක් පමණක් ප්‍රමාණවත්ද?

නව කෙටුම්පතේ තවත් ආන්දෝලනාත්මක කරුණක් වන්නේ සැලකිය යුතු ආර්ථික හානියක් සිදුවීමේ සම්භාවිතාව ත්‍රස්තවාදී වරදක් නිර්ණය කිරීමේදී අදාළ කර ගැනීමයි.

ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ සැලකිය යුතු ආර්ථික අලාභයක් සිදුවිය හැකි බව පමණක් ත්‍රස්තවාදී වරදක් ලෙස සැලකීමට ජාත්‍යන්තර නීතියේ අවශ්‍ය වන ඉහළ හානි මට්ටම සපුරාලන්නේ නැති බවයි.

මෙවැනි විධිවිධාන පුළුල් ලෙස අර්ථකථනය කළහොත්, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලට බලපෑම් ඇති කරන විරෝධතා හෝ වැඩවර්ජන සම්බන්ධයෙන්ද නීතිය අවභාවිත කිරීමේ අවදානමක් ඇතිවිය හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, සෑම වැඩවර්ජනයක්ම හෝ ආර්ථික විරෝධතාවක්ම මෙම පනත යටතේ ස්වයංක්‍රීයව ත්‍රස්තවාදී වරදක් බවට පත්වන බවක් එයින් අදහස් නොවේ.

රඳවා තැබීමේ නියෝග සමාලෝචනය කරන්නේ ආරක්ෂක ඇමැති පත්කරන කමිටුවක්!

නව කෙටුම්පතට ඇතුළත් කර ඇති ඇතැම් ආරක්ෂණ විධිවිධාන පිළිබඳවද සංවිධානය ප්‍රශ්න මතුකරයි.

විධායකය විසින් සංවිධානයක් තහනම් කිරීමට ගන්නා ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ අධීක්ෂණයක් හඳුන්වාදීම සහ රඳවා තැබීමේ නියෝගවල නීත්‍යනුකූලභාවය සමාලෝචනය කිරීමට කමිටුවක් පිහිටුවීම නව සංශෝධන අතර වේ.

එහෙත් රඳවා තැබීමේ නියෝග සමාලෝචනය කරන කමිටුවේ සාමාජිකයන් ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා විසින් පත්කිරීමට නියමිත වීම එහි ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්නයක් බව ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය පවසයි.

ස්මෘති සිං අවධාරණය කරන්නේ අමාත්‍යවරයකු විසින් පත්කරන කමිටුවකින් රඳවා තැබීමේ නියෝග සම්බන්ධයෙන් අවශ්‍ය ස්වාධීන පරීක්ෂාව පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් සහතිකයක් ලබාදිය නොහැකි බවයි.

අපරාධයක් සිදුවී ඇත්ද, සැකකරු වරදකරුද සහ දඬුවම් නියම කළ යුතුද යන්න තීරණය කළ යුත්තේ සාධාරණ නඩු විභාගයක ආරක්ෂණයන් සහිත අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය පද්ධතිය මගින් බවද ඇය අවධාරණය කර තිබේ.

පොලිස් බලතල ත්‍රිවිධ හමුදාවට සහ වෙරළාරක්ෂක බලකායටත්!

නව පනත් කෙටුම්පත යටතේ පොලිසිය සතු ඇතැම් බලතල සන්නද්ධ හමුදා සහ වෙරළාරක්ෂක බලකාය වෙත ව්‍යාප්ත කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද මානව හිමිකම් ගැටලු මතුව තිබේ.

සිවිල් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බලතල හමුදා ආයතන වෙත පුළුල් කිරීමේදී ප්‍රමාණවත් අධීක්ෂණය, වගවීම සහ මානව හිමිකම් ආරක්ෂණයන් නොමැති නම් බලතල අවභාවිත වීමේ අවදානම ඉහළ යා හැකි බව මෙම විවේචනයෙන් අවධාරණය වේ.

වසර 20ක් දක්වා නඩු කල් තැබීමේ බලයක්!

නව පනත් කෙටුම්පතේ තවත් බරපතළ විධිවිධානයක් වන්නේ ඇතැම් අවස්ථාවල නීතිපතිවරයාට මහාධිකරණයේ අනුමැතිය සහිතව නඩු පැවරීම ප්‍රමාද කිරීමට හෝ ආරම්භ කළ නඩු විභාගයක් වසර 20ක් දක්වා අත්හිටුවීමට හැකියාව ලැබීමයි.

එවැනි අවස්ථාවල සැකකරුවකුට සමාව ඉල්ලීම, වන්දි ගෙවීම හෝ වෙනත් කොන්දේසි පිළිගැනීම මගින් නඩු විභාගයක් ඉදිරියට නොගෙන යාමට එකඟ විය හැකිය.

එහෙත් ඒ සමඟම දශක දෙකක කාලයක් දක්වා නැවත නඩු පැවරීමේ අවදානමකට මුහුණදීමට සිදුවිය හැකි බව ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

මෙය සැකකරුවන්ගේ නීතිමය නිශ්චිතභාවය, සාධාරණ කාලයක් තුළ චෝදනා තීරණය කර ගැනීමේ අයිතිය, වින්දිතයන්ගේ යුක්තිය ලබාගැනීමේ අයිතිය සහ අපරාධ සම්බන්ධ වගවීම පිළිබඳ ගැටලු මතුකරන බව එම සංවිධානයේ අදහසයි.

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ රඳවා තැබීම් තවමත් සිදුවන බවට අනාවරණයක්!

ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට ක්‍රියාත්මක PTA පනත දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සුළුතර ජනකොටස්, ආණ්ඩු විවේචකයන් සහ සිවිල් ක්‍රියාකාරීන් ඉලක්ක කර ගැනීමට භාවිත කර ඇති බව ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය සිහිපත් කරයි.

වත්මන් ආණ්ඩුව PTA පනත අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වී තිබුණද, එය තවමත් ක්‍රියාත්මක වන අතර මත්ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත අපරාධ සම්බන්ධ සැකකරුවන් දීර්ඝ කාලයක් රඳවා තැබීමටද එය භාවිත කර ඇති බවට සංවිධානය චෝදනා කරයි.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහකොමසාරිස් කාර්යාලයට ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවෙන් ලැබී ඇති තොරතුරු අනුව,

PTA ආශ්‍රිත රඳවා තැබීම් පිළිබඳ දැනුම්දීම් 2025 වසර 46 PTA ආශ්‍රිත රඳවා තැබීම් පිළිබඳ දැනුම්දීම් 2026 මාර්තු වනවිට 12

PTA පනත භාවිත කිරීම තාවකාලිකව අත්හිටුවන ලෙස දිගින් දිගටම ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් වුවද එම පනත තවමත් භාවිත වන බව සංවිධානය සඳහන් කරයි.

නව පනත වහාම ඉවත් කරගන්න – ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය

2026 ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා ඉදිරිපත් කළ බව සඳහන් නව පනත් කෙටුම්පතේ ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විමර්ශනයක් පැවැත්වෙන බවද, එහි තීරණය අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ ඉදිරි විවාද සහ නීති සම්පාදන ක්‍රියාවලිය සිදුවනු ඇති බවද ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ ප්‍රකාශයේ දැක්වේ.

එම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ නව පනත් කෙටුම්පත ඉවත් කරගෙන ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතියට සහ ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල නීතිමය ප්‍රතිසංස්කරණයක් සිදුකරන ලෙසයි.

එසේම එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකරුවන් ශ්‍රී ලංකාවට ඉදිරිපත් කර ඇති නිර්දේශ සහ ප්‍රමිතීන් එම ප්‍රතිසංස්කරණයේ පදනම විය යුතු බවද අවධාරණය කරයි.

නව නීතියක්ද? පැරණි මර්දන බලතලවල දිගුවක්ද?

ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ මෙම විශ්ලේෂණය මගින් මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ, ශ්‍රී ලංකාව සැබවින්ම අතීතයේ විවේචනයට ලක්වූ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ නීති රාමුවෙන් ඉවත් වන්නේද, නැතහොත් නව නාමයකින් එම බලතලවලින් කොටසක් තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන්නේද යන්නයි.

ජාතික ආරක්ෂාව සහ ත්‍රස්තවාදයෙන් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම රජයක නීත්‍යනුකූල වගකීමකි. එහෙත් එම අරමුණ ඉටුකිරීම සඳහා සම්පාදනය කරන නීති ජනතාවගේ සාමකාමී විරෝධතා අයිතිය, අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස, සංවිධානය වීමේ අයිතිය සහ සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය අනවශ්‍ය ලෙස සීමා නොකළ යුතුය.

ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ අනතුරු ඇඟවීමේ මූලික පණිවිඩය වන්නේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි නීතියක් සැබෑ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා වැළැක්වීමට යොදාගත යුතු අතර, ආණ්ඩුවට එරෙහි විවේචන හෝ සාමකාමී විරෝධතා නිහඬ කිරීමට යොදාගත හැකි මෙවලමක් නොවිය යුතුය යන්නයි.

එබැවින් නව පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු සාකච්ඡාව හුදෙක් ජාතික ආරක්ෂාව සම්බන්ධ විවාදයක් පමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් සහ නීතියේ ආධිපත්‍යයේ අනාගතය පිළිබඳ තීරණාත්මක විවාදයක් බවට පත්ව තිබේ