සයිනොපෙක් ඉන්ධන සැපයුම සම්පූර්ණයෙන් නවතා දමයි! යළි ඉන්ධන පෝලිම් යුගයක්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ කටයුතුවල නිරත විදේශීය සමාගම්වලට අයත් ඉන්ධන පිරවුම්හල් රැසක අද (ඔක්තෝබර් 08) දිනයේදී ඩීසල් සහ ඔක්ටේන් 92 වර්ගයේ පෙට්‍රල් නොමැතිවීම හේතුවෙන් පාරිභෝගික ජනතාව දැඩි අපහසුතාවකට පත්ව තිබේ.

විශේෂයෙන්ම චීනයේ සයිනොපෙක් (Sinopec) සමාගම සිය ඉන්ධන සැපයුම් සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවා ඇති බවට තෙල් බෙදුම්කරුවන්ගේ සංගමයේ උසස් නිලධාරියකු අනාවරණය කිරීමත් සමඟ මෙරට ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ප්‍රශ්න මතුව තිබේ. අනෙකුත් විදේශීය ඉන්ධන සමාගම් දෙක ද ඉතා සීමිත ප්‍රමාණයකින් ඉන්ධන සැපයීම හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය තවදුරටත් උග්‍ර වී ඇති බව එම නිලධාරියා සඳහන් කර තිබේ.

ඩීසල් සොයා සිපෙට්කෝ පිරවුම්හල්වලට!

විදේශීය සමාගම් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන ඉන්ධන පිරවුම්හල්වල ඩීසල් නොමැතිවීම හේතුවෙන් රථවාහන හිමියන්ට ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ (Ceypetco) පිරවුම්හල් සොයා යෑමට සිදුව තිබේ.මේ හේතුවෙන් ඇතැම් සිපෙට්කෝ පිරවුම්හල් අසල කෙටි වාහන පෝලිම් ද නිර්මාණය වී තිබේ.

විශේෂයෙන් ඩීසල් මත යැපෙන ප්‍රවාහන සේවා, භාණ්ඩ ප්‍රවාහන රථ සහ වාණිජ වාහන සඳහා මෙවැනි සැපයුම් බාධාවක් දිගටම පැවතීම බරපතළ ගැටලුවක් බවට පත්විය හැකිය.කෙසේ වෙතත්, දැනට වාර්තා වී ඇති තොරතුරු අනුව මෙය රටපුරා සියලුම ඉන්ධන පිරවුම්හල්වලට බලපාන පොදු ඉන්ධන හිඟයක් බව තහවුරු වී නොමැත.

ඔක්ටේන් 92 නැති නිසා වැඩි මිලට පෙට්‍රල් ගන්න වෙලා!

මෙම තත්ත්වයේ තවත් බරපතළ පැතිකඩක් වන්නේ සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයන් බහුලව භාවිත කරන ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් හිඟවීමයි.ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් ලබාගැනීම සඳහා විදේශීය සමාගම්වල පිරවුම්හල් වෙත පැමිණි පාරිභෝගිකයන්ට එම ඉන්ධන නොමැතිවීම හේතුවෙන් වැඩි මිලක් ගෙවා ඔක්ටේන් 93 හෝ 95 වර්ගයේ පෙට්‍රල් මිලදී ගැනීමට සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ.ඒ අනුව ඉන්ධන සැපයුමේ ඇතිව තිබෙන බාධාව පාරිභෝගිකයන්ගේ දෛනික වියදම් ඉහළ යෑමට ද හේතු වී තිබේ.

ඉන්ධන මිල ඉහළ යෑම සහ ජීවන වියදම සම්බන්ධයෙන් ජනතාව දැනටමත් පීඩනයකට මුහුණ දී සිටින පසුබිමක, සාමාන්‍ය මිලට ලබාගත හැකි ඉන්ධන වර්ගය වෙනුවට වැඩි මිලක් සහිත ඉන්ධන මිලදී ගැනීමට සිදුවීම තවත් ආර්ථික බරක් බවට පත්ව තිබේ.

සයිනොපෙක් සැපයුම සම්පූර්ණයෙන්ම නවතී!

මෙම ඉන්ධන හිඟය සම්බන්ධයෙන් අද (08) පස්වරුවේ තෙල් බෙදුම්කරුවන්ගේ සංගමයේ උසස් නිලධාරියකුගෙන් කළ විමසීමකදී ඔහු ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ සයිනොපෙක් සමාගම ඉන්ධන සැපයුම සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවා ඇති බවයි.එසේම මෙරට ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ කටයුතුවල නිරත සෙසු විදේශීය සමාගම් දෙක ද ඉතා අඩු ප්‍රමාණයකින් පමණක් ඉන්ධන සැපයීම සිදුකරන බව ඔහු සඳහන් කර තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, සයිනොපෙක් සමාගම සැපයුම් අත්හිටුවීමට නිශ්චිත හේතුවක් හෝ එම තීරණය කොපමණ කාලයක් ක්‍රියාත්මක වන්නේද යන්න මෙතෙක් පැහැදිලි වී නොමැත.

ඉන්ධන මිල සම්බන්ධ මතභේදය අර්බුදයට හේතුවක්ද?

විදේශීය ඉන්ධන සමාගම්වල සැපයුම් සීමා වීම සිදුව ඇත්තේ මෙරට ඉන්ධන මිල සහ අලෙවි ක්‍රමවේදය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න මතුව ඇති පසුබිමකය.ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළේ ඉන්ධන මිල, ආනයන පිරිවැය, විනිමය අනුපාතය සහ මෙරට පවතින සිල්ලර මිල අතර වෙනස්කම් ඉන්ධන සමාගම්වල වාණිජ තීරණවලට බලපෑ හැකි සාධක වේ.එබැවින් වර්තමාන සැපයුම් සීමා කිරීම් පිටුපස පවතින්නේ ආනයන හා තොග සැපයුම් ගැටලුවක්ද, අලෙවි මිල සම්බන්ධ මතභේදයක්ද, නැතහොත් වෙනත් වාණිජ තීරණයක්ද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වී තිබේ.

විදේශීය සමාගම්වලට වෙළෙඳපොළ විවෘත කළත් සැපයුමේ වගකීම කාටද?

මෙරට ඉන්ධන වෙළෙඳපොළ විදේශීය සමාගම් සඳහා විවෘත කිරීමේ ප්‍රධාන අරමුණු අතර තරගකාරීත්වය ඉහළ නැංවීම, ඉන්ධන සැපයුමේ ස්ථාවරත්වය තහවුරු කිරීම සහ රාජ්‍ය ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව මත පවතින පීඩනය අවම කිරීම ද විය.එහෙත් විදේශීය සමාගම්වල සැපයුම් බිඳවැටෙන අවස්ථාවක පාරිභෝගිකයන් නැවතත් සිපෙට්කෝ පිරවුම්හල් වෙත යොමුවීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙරට ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ පද්ධතිය තුළ තවදුරටත් පවතින අවදානමකි.

එහිදී විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙරට ඉන්ධන වෙළෙඳපොළට පිවිසෙන විදේශීය සමාගම් අඛණ්ඩ සැපයුමක් පවත්වාගෙන යෑමට බැඳී සිටින නියාමන හා ගිවිසුම් කොන්දේසි මොනවාද යන්නයි.

එමෙන්ම එවැනි සැපයුම් බාධාවක් ඇතිවන විට පාරිභෝගික ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා බලශක්ති අමාත්‍යාංශය සතු විකල්ප ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කළ යුතුව තිබේ.

ආණ්ඩුවේ මැදිහත්වීම කුමක්ද?

මෙම තත්ත්වය හමුවේ බලශක්ති අමාත්‍යාංශය සහ අදාළ නියාමන බලධාරීන් විසින් කඩිනමින් පැහැදිලි කළ යුතු කරුණු කිහිපයක් තිබේ.විදේශීය ඉන්ධන සමාගම්වල සැපයුම් අඩුවීමට බලපා ඇති සැබෑ හේතු, ඔවුන් සතු ඉන්ධන තොග ප්‍රමාණය, නැවත සාමාන්‍ය සැපයුම ආරම්භ කරන දිනය සහ එතෙක් පාරිභෝගිකයන්ට ඇති විකල්ප සැපයුම් ක්‍රමවේදය පිළිබඳව පැහැදිලි තොරතුරු ලබාදීම අත්‍යවශ්‍යය.විශේෂයෙන්ම විදේශීය සමාගම්වල සැපයුම් සීමා වීම හේතුවෙන් සිපෙට්කෝ පිරවුම්හල් වෙත අමතර ඉල්ලුමක් යොමුවුවහොත් එය කළමනාකරණය කිරීමට රජයට හැකියාව තිබේද යන්න ද වැදගත් ප්‍රශ්නයකි.

යළි ඉන්ධන පෝලිම් යුගයක්ද?

2022 වසරේ මෙරට ඇති වූ බරපතළ ඉන්ධන අර්බුදය සහ එම අවස්ථාවේ ජනතාව මුහුණ දුන් දුෂ්කරතා තවමත් සමාජ මතකයෙන් ඉවත් වී නොමැත.එවැනි පසුබිමක ඉන්ධන පිරවුම්හල් අසල නැවතත් පෝලිම් නිර්මාණය වීම පාරිභෝගිකයන් අතර කනස්සල්ලක් ඇති කිරීමට හේතු විය හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, දැනට වාර්තා වන සැපයුම් බාධාව 2022 වසරේ පැවති ආකාරයේ ජාතික ඉන්ධන අර්බුදයක් දක්වා වර්ධනය වන බවට නිගමනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් තොරතුරු නොමැත.එසේ වුවද විදේශීය ඉන්ධන සමාගම්වල සැපයුම් අඛණ්ඩව සීමා වුවහොත් සිපෙට්කෝ පිරවුම්හල් මත ඇතිවන අමතර පීඩනය හේතුවෙන් ඉදිරි දිනවලදී තත්ත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ වීමේ අවදානම බැහැර කළ නොහැකිය.

ඉන්ධන වෙළෙඳපොළ විදේශීය සමාගම් සඳහා විවෘත කිරීමෙන් පසු ජනතාව අපේක්ෂා කළේ තරගකාරී මිලක් සමඟ අඛණ්ඩ ඉන්ධන සැපයුමකි. එහෙත් අද මතුව ඇති තත්ත්වය හමුවේ නැවතත් ප්‍රශ්න කිරීමට සිදුව ඇත්තේ ඉන්ධන වෙළෙඳපොළේ තරගකාරීත්වයට වඩා පාරිභෝගිකයාගේ සැපයුම් සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කරන්නේ කවුරුන්ද යන්නයි.