විමර්ශනය | ජන රැලිවල සෙනඟින් ආණ්ඩුවක ජනප්‍රියත්වය මැනිය හැකිද? අනුර දිසානායක ආණ්ඩුවේ සැබෑ ජනතා සහයෝගය ගැන දත්ත හෙළිකරන්නේ කුමක්ද?

විශේෂ දේශපාලන විග්‍රහය | රාජ්‍ය බලයෙන් රැස්කරන ජන සමූහයක් රටක සැබෑ ජනමතය නිරූපණය කරනවාද?

විශේෂ දේශපාලන විශ්ලේෂණය | 2026 ඔක්තෝබර් 18

ජන රැලිවල සෙනඟ, මැතිවරණ ප්‍රතිඵල සහ ස්වාධීන ජනමත සමීක්ෂණ එකිනෙකට වෙනස් කතාවක් කියයි. 2026 පෙබරවාරි සිට ජූලි දක්වා ආණ්ඩුවේ අනුමැතිය 65% සිට 50% දක්වා පහත වැටී තිබියදී, දේශපාලන රැස්වීම්වල ජන සහභාගීත්වය ආණ්ඩුවේ ශක්තිය මැනීමට කොතරම් විශ්වාසදායකද? නැත. එය ජධාපති අනුර දිසානායකද දනී. නමුත් ඔහුට වෙනත් විකල්පයක් නැති බව ඔහුන්ගේම අභ්‍යන්තර සාකච්ඡාව වලින් තහවුරු වෙමින් තිබේ.

පාලක පක්ෂයක් රාජ්‍ය බලය, රාජ්‍ය සම්පත් සහ සංවිධාන යාන්ත්‍රණය යොදා විශාල ජන රැස්වීම් පවත්වා ඒවා මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රදර්ශනය කළ පමණින් රටේ බහුතර ජනතාව එම ආණ්ඩුවට සහාය දක්වන බව තහවුරු නොවේ. දේශපාලන විද්‍යාවේදී මෙය ජනතාව බලමුළු ගැන්වීමේ හැකියාව සහ සැබෑ මහජන අනුමැතිය අතර පවතින වෙනසක් ලෙස විග්‍රහ කළ හැකිය.

රැස්වීමේ සිටින දහස් ගණනක ජනතාවගේ දේශපාලන කැමැත්ත රටේ මිලියන ගණනක ඡන්දදායකයන්ගේ කැමැත්තට සමාන නොවේ.

1. ජන රැලියක සෙනඟ සහ රටේ ජනමතය යනු දෙකකි

දේශපාලන රැස්වීමකට සහභාගී වන පුද්ගලයන් රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් අහඹු ලෙස තෝරාගත් නියෝජිත නියැදියක් නොවේ.

ඔවුන් අතර පක්ෂ සාමාජිකයන්, ක්‍රියාකාරීන්, දේශපාලන නායකයන්ගේ ආධාරකරුවන්, සංවිධානාත්මකව ප්‍රවාහනය කළ පුද්ගලයන් සහ රැස්වීම නැරඹීමට පැමිණි අය සිටිය හැකිය.

මෙහිදී Selection Bias හෙවත් තෝරාගැනීමේ පක්ෂපාතීත්වය ඇතිවේ. රැස්වීමට පැමිණෙන පිරිස දේශපාලනිකව සක්‍රීය හෝ සංවිධානාත්මකව සම්බන්ධ වූ කණ්ඩායමක් විය හැකි බැවින් ඔවුන්ගේ අදහස් සමස්ත ඡන්දදායකයන්ගේ අදහස්වලට සමාන යැයි සැලකිය නොහැකිය.

උදාහරණයක් ලෙස, 20,000ක පිරිසක් රැස්වීමකට සහභාගී වීමෙන් 20,000 දෙනෙකු එහි සිටි බව පෙන්විය හැකිය. නමුත් රටේ ඡන්දදායකයන්ගෙන් කොපමණ ප්‍රතිශතයක් ආණ්ඩුව අනුමත කරන්නේද යන්න එම සංඛ්‍යාවෙන් ගණනය කළ නොහැකිය.

2. රාජ්‍ය බලය සහ පක්ෂ බලය අතර සීමාව

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයකදී රාජ්‍ය ආයතන සහ පාලක දේශපාලන පක්ෂය අතර වැදගත් ආයතනික වෙනසක් පවතී.

රජයට අයත් වාහන, මහජන මුදල්, රාජ්‍ය සේවකයන්ගේ නිල කාලය හෝ පරිපාලන බලය පක්ෂයේ ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා භාවිත කරන බවට සාක්ෂි තිබේ නම්, එය පහත ප්‍රශ්න මතු කරයි.

• රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය සඳහා නීතිමය අවසරයක් තිබුණේද?
• සහභාගී වූ රාජ්‍ය සේවකයන් ස්වේච්ඡාවෙන් පැමිණියේද?
• ප්‍රවාහන හා අනෙකුත් වියදම් දැරුවේ කවුරුන්ද?
• අහිංසක ජනතාවට “අස්වැසුම” රාජ්‍ය සහනාධාරය ලබා ගැනිමටනම් රැස්විමට සහභාගි විම අනිවාර්ය කර තිබිම.

1. රැස්වීම්වල ජන සහභාගීත්වය: ආණ්ඩුව සහ විපක්ෂය අතර තරගය

2026 සැප්තැම්බර් 12 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන කඳවුරු දෙකක් ජන රැලි පවත්වා තිබුණි.

• ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අනුරාධපුරයේ ජන රැලියක් පැවැත්වීය.
• ජාතික ජන බලවේගය පොළොන්නරුවේ ජන හමුවක් පැවැත්වීය.
• දෙපාර්ශ්වයේම ආධාරකරුවන් රැස්වීම්වල ජන සංඛ්‍යාව සහ ජන ඝනත්වය සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කළහ.

මෙම තත්ත්වය වාර්තා කරමින් රැස්වීම්වලට පැමිණෙන ජන සංඛ්‍යාව ඡන්දදායකයන්ගේ සමස්ත කැමැත්ත නිරූපණය නොකරන බවට අවධානය යොමු කර තිබුණි.ඔක්තෝබර් 11 වැනිදා නිකවැරටියේ පැවැති ආණ්ඩුවේ දෙවසර සැමරුම් රැස්වීමටද විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ බව වාර්තා විය. එහෙත් එහි ස්වාධීනව තහවුරු කළ ජන සංඛ්‍යාවක් හමු නොවීය.

මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ රැස්වීම් සංවිධානය කිරීමේ හැකියාව තවදුරටත් පවතින බවයි. එහෙත් එය රටේ සමස්ත ජනතා සහයෝගයේ ප්‍රතිශතයක් බවට පරිවර්තනය කළ නොහැකි බවයි.

විශාල ජන රැලියක් සංවිධානය කිරීමේ හැකියාව සහ රටක බහුතර ජනතාවගේ අනුමැතිය හිමිවීම අතර අනිවාර්ය සමානත්වයක් නැත.

මාධ්‍ය හරහා ජනප්‍රියත්වය පිළිබඳ ප්‍රතිරූපයක් ගොඩනැගීම

විශාල ජන රැස්වීම්වල ඡායාරූප, ඩ්‍රෝන දර්ශන සහ සජීවී විකාශන දේශපාලන සන්නිවේදනයේ ප්‍රබල මෙවලම් වේ.එහෙත් මෙහිදී සලකා බැලිය යුතු කරුණු දෙකක් තිබේ.

දෘශ්‍යමය බලපෑම: කැමරා කෝණය, සමීප රූප, සංස්කරණය සහ රැස්වීමේ වඩාත් ජනාකීර්ණ කොටස් පමණක් පෙන්වීම මගින් රැස්වීම පිළිබඳ ප්‍රේක්ෂකයාගේ අවබෝධය වෙනස් විය හැකිය.

එම නිසා මාධ්‍ය දර්ශනවලින් තහවුරු කළ හැක්කේ යම් ස්ථානයක පිරිසක් රැස්ව සිටි බවයි. එම දර්ශනවලින් ආණ්ඩුවේ ජාතික අනුමැති ප්‍රතිශතය තහවුරු කළ නොහැකිය.

රටේ සැබෑ ජනමතය මැනිය යුත්තේ කෙසේද?

රටේ ජනමතය මැනීමට වඩාත් සුදුසු වන්නේ විද්‍යාත්මක නියැදි ක්‍රම භාවිත කරන ස්වාධීන ජනමත සමීක්ෂණ, මැතිවරණ ප්‍රතිඵල සහ කාලයත් සමඟ ජනතා ආකල්පවල සිදුවන වෙනස්කම් එකට සලකා බැලීමයි.

ජන රැලියක් පක්ෂයක සක්‍රීය ආධාරකරුවන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදිය හැකිය. එහෙත් එම රැස්වීමට නොපැමිණි ජනතාවගේ අදහස්, නිහඬ ඡන්දදායකයන්ගේ කැමැත්ත හෝ ආණ්ඩුව පිළිබඳ සමස්ත ජනතා විශ්වාසය එයින් මැනිය නොහැකිය. මැතිවරණ නොපැවැත්විම සම්බන්ධයෙන් පසුගිය කාලයේ දැවැන්ත විරෝධයන් පැවැත්වු වත්මන් පාලක පක්ෂය මැතිවරණය වලට බයේ හැංගිමුත්තන් කෙලින්නේ ජනමතය තමන් සමග නැති බව දන්නා නිසා නොවේද?

2. ස්වාධීන ජනමත සමීක්ෂණවලින් මතුවන වෙනස

2026දී Verité Research ආයතනයේ Mood of the Nation සමීක්ෂණ දෙක ආණ්ඩුව පිළිබඳ ජනතා ආකල්පවල සැලකිය යුතු වෙනසක් පෙන්වයි.

ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය අනුමත කළ ප්‍රතිශතය

මූලාශ්‍රය: Verité Research, Mood of the Nation, පෙබරවාරි සහ ජූලි 2026

අනුමැතියේ අඩුවීම

පෙබරවාරි සමීක්ෂණය වැඩිහිටියන් 1,048 දෙනෙකු මත පදනම් වූ අතර ජූලි සමීක්ෂණය 2,013 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. ජූලි සමීක්ෂණයේ ප්‍රකාශිත උපරිම නියැදි දෝෂ සීමාව ±2.21 ප්‍රතිශත ලකුණු වේ.

මෙහි වැදගත්ම කරුණ වන්නේ ආණ්ඩුවේ අනුමැතිය පහත වැටී තිබුණද ජූලි මාසයේදී අනුමත කළ පිරිස අනුමත නොකළ පිරිසට වඩා වැඩි වීමයි.

3. මැතිවරණ ප්‍රතිඵලවලින් පෙනෙන ජන සහයෝගයේ වෙනස

ජාතික ජන බලවේගයට ලැබුණු වලංගු ඡන්ද ප්‍රතිශතය

මූලාශ්‍ර: ශ්‍රී ලංකා මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව සහ 2025 පළාත් පාලන මැතිවරණ ප්‍රතිඵල

2024 නොවැම්බර් මහ මැතිවරණයේදී ජාතික ජන බලවේගය ඡන්ද 6,863,186ක් ලබාගෙන පාර්ලිමේන්තු ආසන 159ක් දිනාගත්තේය. 2025 පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී එම පක්ෂය ඡන්ද 4,503,930ක් ලබාගත්තේය.

මෙය ඡන්ද ප්‍රතිශත ලකුණු 18.3ක වෙනසකි. එහෙත් ජාතික හා පළාත් පාලන මැතිවරණවල ඡන්දදායක හැසිරීම, අපේක්ෂකයන් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ ප්‍රතිශත වෙනස් බැවින් එම අඩුවීම මුළුමනින්ම ආණ්ඩුවට එරෙහි ජනමතයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය නොහැකි වුවත් ආණ්ඩුවක ජන ප්‍රසාදය මැන බැලෙන ප්‍රධානතම සහ ජාත්‍යන්තරව පිලිගත් එකකය වන්නේ මැතිවරණ ප්‍රතිඵලයයි.

4. රැස්වීම්වල සෙනඟින් ජනප්‍රියත්වය මැනීමට ඇති ප්‍රධාන බාධා

රැස්වීම්වල ජන සංඛ්‍යාව විද්‍යාත්මකව භාවිත කිරීමට නම් කරුණු කිහිපයක් තහවුරු කළ යුතුය.

1. ස්වාධීන ජන සංඛ්‍යා ගණනය: සංවිධායකයන් ප්‍රකාශ කරන සංඛ්‍යා වෙනුවට ස්වාධීන ගණනයක් තිබිය යුතුය.
2. ස්වේච්ඡා සහභාගීත්වය: පැමිණි පුද්ගලයන් ස්වකැමැත්තෙන් පැමිණියේද යන්න විමසිය යුතුය.
3. සංවිධානාත්මක ප්‍රවාහනය: බස් රථ මගින් පැමිණි පිරිස කොපමණද, ඔවුන්ගේ පැමිණීම සංවිධානය කළේ කෙසේද යන්න සොයා බැලිය යුතුය.
4. සමාන තත්ත්වයන් යටතේ සැසඳීම: ස්ථානය, කාලය, ප්‍රචාරණය, කාලගුණය සහ රැස්වීමේ ස්වභාවය සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
5. ජනමත සමීක්ෂණ සමඟ සංසන්දනය: රැස්වීම්වලට නොපැමිණෙන බහුතර ඡන්දදායකයන්ගේ අදහස්ද නියෝජනය විය යුතුය.

මෙම කරුණු පරීක්ෂා නොකර ඡායාරූපයකින් හෝ වීඩියෝවකින් පමණක් ආණ්ඩුවේ ජනප්‍රියත්වය තීරණය කිරීම විශ්වාසදායක නොවේ.

5. සමස්ත විමර්ශනයෙන් මතුවන කරුණු

2026 ඔක්තෝබර් 18 වන විට ලබාගත හැකි සාක්ෂි මත කරුණු තුනක් හඳුනාගත හැකිය.

පළමුව, ජාතික ජන බලවේගය විශාල ජන රැස්වීම් සංවිධානය කිරීමේ හැකියාව තවදුරටත් පෙන්වා තිබේ. එම රැස්වීම්වල සැබෑ සහභාගීත්වය හා රටපුරා ජනතා සහයෝගය අතර සෘජු සම්බන්ධතාවක් තහවුරු වී නොමැත.

දෙවනුව, 2026 පෙබරවාරි සිට ජූලි දක්වා ස්වාධීන සමීක්ෂණ දත්ත ආණ්ඩුවේ අනුමැතියේ සැලකිය යුතු පසුබෑමක් පෙන්නුම් කරයි. එය රැස්වීම්වල ජන සංඛ්‍යාවට වඩා සෘජුව ජනතා ආකල්ප මනින සාක්ෂියකි.

තෙවනුව, 2024 හා 2025 මැතිවරණ ප්‍රතිඵලවල වෙනසද සැලකිල්ලට ගත යුතුය. නමුත් ඒවා වෙනස් ආකාරයේ මැතිවරණ වන බැවින් සෘජු ජනප්‍රියත්ව සමීක්ෂණයක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය.

අවසාන නිගමනය

ජන රැලිවල සෙනඟ දේශපාලන සංවිධාන ශක්තිය පිළිබඳ සාක්ෂියක් විය හැකිය. එහෙත් ආණ්ඩුවක ජනප්‍රියත්වය පිළිබඳ අවසන් තීන්දුවක් නොවේ.

අනුර කුමාර දිසානායක ආණ්ඩුව සම්බන්ධයෙන් දැනට පවතින වඩාත් සෘජු සංඛ්‍යාත්මක සාක්ෂිය වන්නේ 2026 පෙබරවාරි හා ජූලි අතර ආණ්ඩුවේ අනුමැතියේ ප්‍රතිශත ලකුණු 15කට ආසන්න පහත වැටීමයි.

2026 ඔක්තෝබර් මාසයේ සැබෑ ජනතා සහයෝගය කුමන මට්ටමක පවතීද යන්න තීරණය කිරීමට වඩාත් මෑතකාලීන, නියෝජිත ජනමත සමීක්ෂණයක් අවශ්‍ය වේ.

2. ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් ජන සංඛ්‍යා ගණනය කිරීමේ ක්‍රමය

ජන රැස්වීම්වල සහභාගීත්වය තක්සේරු කිරීමට Jacobs Method යන ප්‍රදේශය සහ ජන ඝනත්වය මත පදනම් වූ ක්‍රමය භාවිත කළ හැකිය.

N=A* D

• N = ඇස්තමේන්තුගත ජන සංඛ්‍යාව
• A = ජනතාව සිටින භූමි ප්‍රමාණය (m²)
• D = වර්ග මීටරයකට සිටින පුද්ගලයන් සංඛ්‍යාව

පහත ගණකයෙන් භූමි ප්‍රමාණය සහ ඝනත්වය වෙනස් කර බලන්න.