බොරු කියන එක මුන්ගේ පුරුද්ද වෙලා! මරණ දඬුවම ඉවත් කළත් අනෝජන්ට තවමත් මරණ බිය! ඔක්තෝබර් 17 යළි අධිකරණයට! සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සැබෑ තීන්දුව කුමක්ද?

මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීම නිදහස ලබාදීමක් නොවේ! වසර පහක සිරදඬුවමත් අහෝසියි – නඩුව යළි මුල සිට විභාග කරයිද? ‘හද්’ චෝදනාව ඉවතට යයිද? අනෝජන්ගේ ජීවිතය තීරණය කරන නීතිමය ප්‍රශ්න රැසක් තවමත් නොවිසඳී පවතී.

සෞදි අරාබියේදී ඉස්ලාම් ආගමට අපහාස කළ බවට චෝදනා ලැබ මරණ දඬුවම නියමව සිටි ශ්‍රී ලාංකික තරුණයෙකු වන අනෝජන් සිවරාසාගේ මරණ දඬුවම සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අවලංගු කර තිබුණද, ඔහුගේ ජීවිතය පිළිබඳ නීතිමය අවිනිශ්චිතතාව මෙතෙක් අවසන් වී නොමැත.

24 හැවිරිදි අනෝජන්ගේ නඩුව ලබන ඔක්තෝබර් 17 වැනිදා සෞදි අරාබියේ අල්-අහ්සා අපරාධ අධිකරණය හමුවේ යළි කැඳවීමට නියමිත අතර, එහිදී ඔහුට නැවත දඬුවමක් නියම කරන්නේද, එසේ නම් කුමන ආකාරයේ දඬුවමක් නියම කරන්නේද යන්න පිළිබඳ ඉදිරි නීතිමය ක්‍රියාවලිය තීරණය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.මෙම නඩුවේ විශේෂත්වය වන්නේ සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අනෝජන්ට නියම කර තිබූ මරණ දඬුවම පමණක් නොව, ඊට පෙර පහළ අධිකරණය විසින් නියම කර තිබූ වසර පහක සිරදඬුවමද අවලංගු කර තිබීමයි.

අනෝජන් වෙනුවෙන් නීතිමය කටයුතුවලට සම්බන්ධ වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාපා මහතා මේ බව අනාවරණය කර තිබේ.කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අනෝජන් නිදොස් කොට නිදහස් කර නොමැති අතර, ඔහුට සමාවක් ලබාදීමක් හෝ බන්ධනාගාරයෙන් මුදාහැරීමට නියෝග කිරීමක් හෝ සිදුකර නැත.ඔහු තවදුරටත් දම්මාම් මධ්‍යම බන්ධනාගාරයේ රඳවා සිටින බව වාර්තා වේ.

ආණ්ඩුව ප්‍රකාශ කළේ මරණ දඬුවම ඉවත් කළ බව පමණයි – සම්පූර්ණ තීන්දුව කෝ?

ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් අනෝජන්ගේ මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හා නීතිමය මැදිහත්වීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර තිබුණද, සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ලබාදුන් තීන්දුවේ සම්පූර්ණ නීතිමය පදනම මෙතෙක් ප්‍රසිද්ධියට පත් වී නොමැත. විශේෂයෙන් මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීමට හේතුව කුමක්ද, අනෝජන්ට එරෙහි චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කුමන නීතිමය නිගමනයකට පැමිණියේද සහ පහළ අධිකරණයට ලබාදී ඇති උපදෙස් මොනවාද යන්න පැහැදිලි වී නොමැත.

එම තත්ත්වය තුළ ප්‍රධාන ප්‍රශ්න කිහිපයක් මතුව තිබේ.

• ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අනෝජන්ගේ ක්‍රියාව ‘හද්’ ගණයට අයත් වරදක් නොවන බව තීරණය කර තිබේද?
• මරණ දඬුවම අවලංගු කර ඇත්තේ නීතිමය වර්ගීකරණයේ දෝෂයක් නිසාද, නැතහොත් නඩු විභාගයේ ක්‍රියාපටිපාටිමය දෝෂයක් නිසාද?
• පහළ අධිකරණයට නැවත මරණ දඬුවමක් නියම කිරීමට නීතිමය ඉඩක් ඉතිරිව තිබේද?
• වසර පහක සිරදඬුවමද අවලංගු කර ඇත්තේ කුමන හේතුවක් මතද?
• අනෝජන්ට තාවකාලික නිදහසක් ලබාගැනීමේ හැකියාව තිබේද?

මෙම ප්‍රශ්නවලට නිශ්චිත පිළිතුරු ලබාගැනීමට සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ලිඛිත තීන්දුව අත්‍යවශ්‍ය වේ.කෙසේ වෙතත්, තීන්දුව මෙතෙක් ප්‍රසිද්ධ නොකිරීමෙන් පමණක් ශ්‍රී ලංකා රජය එය හිතාමතා වසන් කරන බව නිගමනය කළ නොහැකිය.

‘හද්’ දඬුවම පිළිබඳ නීතිමය ගැටලුව තීරණාත්මකයි!

අනෝජන්ට එරෙහි නඩුවේ වැදගත්ම නීතිමය කරුණ වන්නේ ඔහුගේ සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රකාශය ඉස්ලාමීය නීතිය යටතේ කුමන වර්ගයක වරදක් ලෙස සැලකිය යුතුද යන්නයි.

සෞදි අරාබියේ අපරාධ නීති ක්‍රමය තුළ ‘හද්’ (Hadd) සහ ‘තාසීර්’ (Ta’zir) යනුවෙන් දඬුවම් වර්ග දෙකක් හඳුනාගත හැකිය.‘හද්’ යනු ඉස්ලාමීය ආගමික මූලාශ්‍ර අනුව නිශ්චිත දඬුවම් නියම කර ඇති සීමිත වැරදි කාණ්ඩයකි. ‘තාසීර්’ යනු නීතියේ සීමාවන්ට යටත්ව විනිසුරුවරයාගේ අභිමතය හෝ ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය අනුව දඬුවම් තීරණය කළ හැකි වැරදි කාණ්ඩයකි.

අනෝජන්ගේ නඩුවේදී මුලින්ම අල්-අහ්සා අපරාධ අධිකරණය සයිබර් අපරාධ නීතිය යටතේ වසර පහක සිරදඬුවමක් සහ සෞදි රියාල් මිලියන තුනක දඩයක් නියම කර තිබුණි.එහෙත් පසුව පැමිණිල්ල විසින් මෙම නඩුව සයිබර් අපරාධ නීතියට වඩා ඉස්ලාමීය නීතිය යටතේ සලකා බැලිය යුතු බවට කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබේ.

ඒ අනුව සැප්තැම්බර් 17 වැනිදා අභියාචනාධිකරණය අනෝජන්ගේ ක්‍රියාව ‘හද්’ ගණයට අයත් වරදක් ලෙස සලකා මරණ දඬුවම නියම කර තිබුණි.එම නීතිමය වර්ගීකරණයට අභියෝග කිරීම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ අභියාචනයේ ප්‍රධාන අරමුණක් වූ බව ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාපා මහතා මීට පෙර සඳහන් කර තිබේ.ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මෙම වර්ගීකරණය ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ නම්, එය අනෝජන්ගේ ඉදිරි නඩු කටයුතුවලට අතිශය වැදගත් වනු ඇත.එහෙත් එවැනි නිගමනයකට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සැබවින්ම පැමිණ තිබේද යන්න තහවුරු වී නොමැත.

අනෝජන්ට නැවත මරණ දඬුවමක් නියම කළ හැකිද?

මෙම ප්‍රශ්නයට නිශ්චිත පිළිතුරක් ලබාදීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සම්පූර්ණ තීන්දුව අවශ්‍ය වේ.ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මරණ දඬුවම නියම කිරීමට අදාළ නීතිමය පදනම සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ නම්, පහළ අධිකරණයේ ඉදිරි තීරණ ගැනීමේ හැකියාව එම නියෝගය මඟින් සීමා විය හැකිය.

එහෙත් තීන්දුව අවලංගු කර ඇත්තේ නඩු විභාගයේ ක්‍රියාපටිපාටිමය දෝෂයක් මත පමණක් නම්, නඩුවේ ඉදිරි ප්‍රතිඵල වෙනස් විය හැකිය.එබැවින් මරණ දඬුවම නැවත නියම කිරීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ නොහැකි නමුත්, එය අනිවාර්යයෙන් සිදුවිය හැකි බව පැවසීමටද පදනමක් නොමැත.

නිදහස් නොකළේ ඇයි? වසර පහක සිරදඬුවමට සිදුවන්නේ කුමක්ද?

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මරණ දඬුවම සහ මුල් සිරදඬුවම අවලංගු කළද, එම තීරණය අනෝජන්ට එරෙහි නඩුව සම්පූර්ණයෙන් අවසන් කිරීමක් නොවේ.නඩුව නැවත පහළ අධිකරණයට යොමු කිරීමත් සමඟ ඔහු තවදුරටත් චූදිතයෙකු ලෙස නීතිමය ක්‍රියාවලියට මුහුණ දිය යුතුය.පහළ අධිකරණයට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නියෝගයට අනුකූලව නඩුව නැවත විභාග කර නව තීන්දුවක් ලබාදිය හැකිය.එහිදී ඔහු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම, වෙනත් දඬුවමක් නියම කිරීම හෝ අදාළ නීතිමය කරුණු නැවත සලකා බැලීම සිදුවිය හැකිය.

මීට පෙර නියම කළ වසර පහක සිරදඬුවම ස්වයංක්‍රීයව නැවත ක්‍රියාත්මක නොවේ.අනෝජන්ගේ නීතිඥයන්ට ඔහුට තාවකාලික නිදහසක් ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටීමටද හැකියාව පවතී.කෙසේ වෙතත්, බරපතළ අපරාධ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් සෞදි අධිකරණ එවැනි නිදහසක් ලබාදීම දුර්ලභ බව සඳහන් වේ.

ජූලි 1 සිට බන්ධනාගාරයේ – ගත කළ කාලය සිරදඬුවමට ගණනය වේද?

අනෝජන් ජූලි 1 වැනිදා අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, එතැන් සිට ඔහු සෞදි බලධාරීන්ගේ රඳවා තබාගැනීම යටතේ සිටී.ඉදිරියේදී ඔහුට සිරදඬුවමක් නියම කළහොත්, දැනට රඳවා සිටි කාලය සාමාන්‍යයෙන් එම දඬුවමට ගණනය කරනු ලැබේ.

එසේම, ඔහුට දඩ මුදලක් නියම කළහොත් එය ගෙවීම හෝ නීත්‍යනුකූලව ඉවත් කිරීම ඔහුගේ නිදහසට බලපෑ හැකිය.පහළ අධිකරණය ලබාදෙන නව තීන්දුවට එරෙහිව පැමිණිල්ලට හෝ විත්තියට නැවත අභියාචනා ඉදිරිපත් කළ හැකි බැවින්, නඩුවේ අවසාන ප්‍රතිඵලය ලැබීමට තවත් මාස කිහිපයක් ගතවීමට ඉඩ තිබේ.

සමාජ මාධ්‍ය ප්‍රකාශයකින් මරණ දඬුවම දක්වා ගිය අනෝජන්ගේ නඩුව

නැගෙනහිර පළාතේ කල්මුණේ ආසන්නයේ නට්පිට්ටිමුනෙයි ප්‍රදේශයේ පදිංචි අනෝජන් සිවරාසා සෞදි අරාබියේ සේවය කරමින් සිටියදී මෙම සිද්ධියට මුහුණ දී තිබේ.ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු වන්දනාකරුවන් සමඟ සිටි සුනඛයෙකුට පුද්ගලයෙකු පා පහරක් එල්ල කරන වීඩියෝවක් සම්බන්ධයෙන් ඇතිවූ සමාජ මාධ්‍ය සංවාදයක් මෙම සිද්ධියට මුල් වී තිබුණි.

එහිදී වෙනත් පරිශීලකයෙකු හින්දු දෙවියෙකුට අපහාස කිරීමෙන් පසුව, අනෝජන් ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් මුහම්මද් නබිතුමාට අපහාසාත්මක ප්‍රකාශයක් දෙමළ භාෂාවෙන් පළ කර තිබුණි.අනතුරුව ඔහු එම ප්‍රකාශය ඉවත් කර සමාව ඉල්ලා තිබුණද, එහි තිර රූපයක් ඔහුගේ සේවායෝජකයා වෙත ලැබී තිබේ.

සේවායෝජකයා එම සිද්ධිය බලධාරීන්ට වාර්තා කිරීමෙන් පසුව අනෝජන් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණි.ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, අනෝජන් අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවේ සිට පළමු දඬුවම නියම කරන තෙක් ඔහුට නීතිඥ සහාය ලබාගැනීමට අවස්ථාව නොලැබුණු බවයි.එම සංවිධානය ඔහුට එරෙහි වරදකරු කිරීමේ තීන්දුව අවලංගු කරන ලෙසද ඉල්ලා තිබේ.

ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ කණ්ඩායම යළි නඩුවට සූදානම්

අනෝජන් වෙනුවෙන් සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඔක්තෝබර් 11 වැනිදා අභියාචනයක් ගොනු කර තිබුණේ සෞදි නීතිඥයන් සහ ශ්‍රී ලංකාවෙන් ගිය නීතිඥ කණ්ඩායමක මැදිහත්වීමෙනි.එම කණ්ඩායමට ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාපා, අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් හෆීස් අසාර්ඩ් නවාවි, ජනාධිපති නීතිඥ කේ.ඒ. උපුල් ඉන්දික කුමාරප්පෙරුම සහ නීතිඥ ෆාරිස් ෆසාල් අබ්දුල් හෆීල් මොහොමඩ් යන මහත්වරුන් ඇතුළත් වූහ.ජෙඩාහි ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජනරාල් එම්.ටී. මොහොමඩ් ලෆාර් මහතාද මෙම ක්‍රියාවලියට සහාය ලබාදී තිබේ.

ඔක්තෝබර් 17 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත නඩු කටයුතු සඳහා නීතිමය නියෝජනය සූදානම් කර ඇති බව ෆයිසර් මුස්තාපා මහතා පවසා තිබේ.

ඔක්තෝබර් 17 තීරණාත්මකයි – ශ්‍රී ලංකා රජයටත් පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රශ්නයක්!

අනෝජන්ගේ මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීම ඔහුගේ ජීවිතය ආරක්ෂා කරගැනීමේ උත්සාහයේ වැදගත් ඉදිරි පියවරක් බවට සැකයක් නැත.එහෙත් එම තීන්දුව අනෝජන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමක් නොවන බවත්, ඔහුට එරෙහි නඩුව තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වන බවත් අමතක කළ නොහැකිය.

විශේෂයෙන්ම මරණ දඬුවම මෙන්ම මුල් වසර පහක සිරදඬුවමද අවලංගු කිරීමට සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගත් නීතිමය පදනම කුමක්ද යන්න මෙහිදී තීරණාත්මක වේ.එබැවින් ශ්‍රී ලංකා රජය මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීම පිළිබඳ නිවේදනයට පමණක් සීමා නොවී, නඩුවේ ඉදිරි නීතිමය තත්ත්වය පිළිබඳවද මහජනතාව දැනුවත් කිරීම වැදගත්ය.විශේෂයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ලිඛිත තීන්දුවේ පිටපතක් ලබාගෙන තිබේද, එහි අන්තර්ගතය අනෝජන්ගේ ආරක්ෂාවට බලපාන්නේ කෙසේද සහ ඔහුට නැවත මරණ දඬුවමක් නියම කිරීමේ අවදානම නීතිමය වශයෙන් අවසන් වී තිබේද යන්න පැහැදිලි කිරීම අවශ්‍ය වේ.

අනෝජන්ගේ මරණ දඬුවම අවලංගු වී තිබේ. එහෙත් ඔහු තවමත් සිරභාරයේය. ඔහුට එරෙහි නඩුව තවමත් අවසන් නැත. එබැවින් සැබෑ ජයග්‍රහණය වන්නේ මරණ දඬුවම ඉවත් කළ බව නිවේදනය කිරීම පමණක් නොව, ඔහුට සාධාරණ නඩු විභාගයක් සහතික කර ආරක්ෂිතව නැවත මව්බිමට පැමිණීමට අවස්ථාව සැලසීමයි.