දූෂණ විරෝධී පනතට කල සංශෝධන විනිවිදභාවය සහ වගවීම දුර්වල කරලා! -IMF වෙළඳාම ලිබරල්කරණය, ව්යාපාර සහ කම්කරු නියාමන නවීකරණය කරනු!
“මහජන විශ්වාසය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා දූෂණ විරෝධී නීති සම්පාදන රාමුවේ අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම ඉතා වැදගත් වන බවත් මෑතකදී ඉදිරිපත් කරන ලද සංශෝධනවලින් තෝරාගත් වගන්ති විනිවිදභාවය සහ වගවීම දුර්වල කළ හැකි බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ කාර්ය මණ්ඩල කණ්ඩායම ශ්රී ලංකා සංචාරය අවසන් කරමින් නිකුත් කල සංක්ෂිප්ත වාර්තාවෙන් අවධාරණය කරනවා.
එම වාර්තාවේ දක්වා ඇත්තේ
“Preserving the integrity of the anti-corruption legislative framework is critical to enhance public trust. Select clauses from the recently tabled amendments could weaken transparency and accountability. යනුවෙනි …
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) යටතේ වන හත්වන සමාලෝචනය සහ 2026 වසරේ ‘IV වැනි වගන්තිය යටතේ වන උපදේශන ක්රියාවලිය’ (Article IV Consultation) සම්බන්ධයෙන් IMF කාර්ය මණ්ඩලය සහ ශ්රී ලංකා බලධාරීන් අතර ඵලදායී සාකච්ඡා පැවැත්වු බව සදහන් කරන එම වාර්තාව හත්වන සමාලෝචනය අවසන් කිරීම සඳහා අවශ්ය වන නිර්ණායක සහ ප්රතිපත්ති පිළිබඳ එකඟතාවකට පැමිණීම අරමුණු කරගනිමින් ඉදිරි කාලසීමාව තුළ ද මෙම සාකච්ඡා අඛණ්ඩව සිදු කෙරෙනු ඇති බවද සදහන් කර තිබේ.
වොෂින්ටන් ඩී.සී.: ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ඉවන් පැපජෝර්ජියෝ (Evan Papageorgiou) මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් කණ්ඩායමක් 2026 සැප්තැම්බර් 10 සිට 23 දක්වා කාලය තුළ ශ්රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත විය. එම සංචාරයේ අරමුණ වූයේ (i) මෑත කාලීන සාර්ව ආර්ථික වර්ධනයන් සහ විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම (EFF) යටතේ ආර්ථික හා මූල්ය ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීමේ ප්රගතිය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සහ (ii) 2026 වසරේ ‘IV වැනි වගන්තිය යටතේ වන උපදේශන ක්රියාවලිය’ (Article IV Consultation) සම්බන්ධ ප්රතිපත්ති නිර්දේශ පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමයි. මෙම මෙහෙයුම අවසානයේදී පැපජෝර්ජියෝ මහතා පහත ප්රකාශය නිකුත් කර තිබේ.
උද්ධමනය ඉලක්ක කර ගැනීමේ රාමුවේ විශ්වසනීයත්වය තහවුරු කිරීම සඳහා සියයට 5ක ඉලක්කය සහ වත්මන් වගවීම් පරාසය (accountability band) පවත්වාගෙන යාම නුවණට හුරු ක්රියාවක් වනු ඇත.
අඛණ්ඩව එල්ල වූ කම්පන හමුවේ වුවද ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් පෙන්නුම් කරන නමුත්, ආර්ථිකය පහළ යාමේ අවදානම් තවදුරටත් පවතී. ශක්තිමත් මධ්යකාලීන ආදායම් උපායමාර්ගයක් සහ පරිපාලන ක්රමවේදයක් සකස් කිරීම, බලශක්ති පිරිවැය පියවා ගැනීමේ ක්රියාවලිය පවත්වාගෙන යාම සහ ප්රාග්ධන ආයෝජන ක්රියාත්මක කිරීම ප්රධාන ප්රමුඛතා ලෙස පවතී.
සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා විචක්ෂණශීලී ප්රතිපත්ති සහ ප්රතිසංස්කරණ කෙරෙහි නොසැලෙන කැපවීම අත්යවශ්ය වේ. ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමේ අදියරේ සිට පරිවර්තනීය අදියරක් කරා මාරුවීම සඳහා, ශක්තිමත් සහ සියලු දෙනා ඇතුළත් කරගන්නා වර්ධනයක් හරහා දරිද්රතාව අවම කිරීමට සහ ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම අවශ්ය වේ.
“අඛණ්ඩව එල්ල වූ කම්පන හමුවේ ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය කැපී පෙනෙන ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් පෙන්නුම් කර ඇත. 2026 වසරේ දෙවන කාර්තුවේදී ආර්ථික ක්රියාකාරකම් සියයට 4.2කින් වර්ධනය වූ අතර, එමගින් අඛණ්ඩ කාර්තු එකොළහක් පුරා පැවති ශක්තිමත් වර්ධන රටාව තහවුරු විය. ගෝලීය තෙල් මිලෙහි බලපෑම හේතුවෙන් අගෝස්තු මාසයේදී වාර්ෂික මූලික උද්ධමනය සියයට 8 දක්වා ඉහළ ගියද, උද්ධමනය පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් පුළුල් ලෙස පාලනය වී පවතී.
“කෙසේ වෙතත්, මැදපෙරදිග යුද්ධයේ කාලසීමාව හා තීව්රතාවය, ගෝලීය වෙළඳ ප්රතිපත්තිය සහ එල් නිනෝවේ බලපෑම පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවයෙන් ශ්රී ලංකාව අඛණ්ඩව අවාසි අවදානම් වලට මුහුණ දෙයි. කම්පන සහගත පරිසරයක සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, මූල්ය හා බාහිර බෆර නැවත ගොඩනැගීම, මිල ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සහ වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි අය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ දැල් ශක්තිමත් කරන අතරම පාලන න්යාය පත්රය ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා විචක්ෂණශීලී ප්රතිපත්ති සහ ප්රතිසංස්කරණ සඳහා නොසැලෙන කැපවීමක් අවශ්ය වේ.
“මේ සම්බන්ධයෙන්, බදු පද්ධතියේ කාර්යක්ෂමතාව සහ සාධාරණත්වය වැඩිදියුණු කරන අතරම ආදායම් බලමුලු ගැන්වීම පවත්වා ගැනීම සඳහා මධ්ය කාලීන ආදායම් උපාය මාර්ගයක් සංවර්ධනය කිරීම සහ ක්රියාත්මක කිරීම ඉතා වැදගත් වනු ඇත. බදු පදනම පුළුල් කිරීමට සහ බදු නිදහස් කිරීම් සහ දිරිගැන්වීම් තාර්කික කිරීමට දැඩි උත්සාහයන් අවශ්ය වේ. ආදායම් පරිපාලනය ශක්තිමත් කිරීම බදු අනුකූලතාව තවදුරටත් වැඩිදියුණු කරන අතර කල් පවතින ආදායම් ලාභ සඳහා සහාය වනු ඇත. පිරිවැය-ප්රතිසාධන බලශක්ති මිලකරණය පවත්වා ගැනීම රාජ්ය ව්යවසායන්ගෙන් පැන නගින මූල්ය අවදානම් අවම කිරීමට උපකාරී වේ. සුළි කුණාටුව ඩිට්වා ආශ්රිත ප්රතිසාධනය සහ ප්රතිසංස්කරණය වේගවත් කිරීම ඇතුළුව ප්රාග්ධන වියදම් ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ඇති බාධක ආමන්ත්රණය කිරීම ද වැදගත් වේ.
“නම්යශීලී උද්ධමන ඉලක්කකරණ රාමුවට අනුකූලව, උද්ධමන පීඩනයන්ට මුහුණ දීමට සහ මධ්ය කාලීන කාලය තුළ මිල ස්ථායිතාව සහතික කිරීමට මුදල් ප්රතිපත්තිය සූදානම් විය යුතුය. කම්පන අවශෝෂණය කර ගැනීමට සහ සංචිත සමුච්චය කිරීමට සහාය වීමට වැඩි විනිමය අනුපාත නම්යශීලීභාවය ප්රධාන වේ. පළමු ව්යවස්ථාපිත සමාලෝචනයේදී, සියයට 5 ක උද්ධමන ඉලක්කය සහ වත්මන් වගවීමේ කලාපය පවත්වා ගැනීම ඥානවන්ත වනු ඇත. ඉහළ ආහාර සහ බලශක්ති මිල අස්ථාවරත්වය මධ්යයේ ශ්රී ලංකාවට අවශ්ය නම්යශීලී බව වත්මන් ඉලක්කය ආරක්ෂා කරන අතර, අඩු සහ ස්ථාවර උද්ධමනයක් පිළිබඳ වාර්තාවක් ස්ථාපිත කළ පසු, ඊළඟ සමාලෝචනයේදී අඩු ඉලක්කයක් කරා අභිසාරී වීම සලකා බැලිය හැකිය.
“මහජන විශ්වාසය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා දූෂණ විරෝධී නීති සම්පාදන රාමුවේ අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. මෑතකදී ඉදිරිපත් කරන ලද සංශෝධනවලින් තෝරාගත් වගන්ති විනිවිදභාවය සහ වගවීම දුර්වල කළ හැකිය.
“ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ සිට පරිවර්තනයක් කරා ගමන් කිරීම සඳහා ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම අත්යවශ්ය වේ. හිතකර ව්යාපාරික පරිසරයක් ගොඩනැගීම සහ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා වෙළඳාම ලිබරල්කරණය, ව්යාපාර සහ කම්කරු නියාමන නවීකරණය, මූල්ය පහසුකම් සඳහා ප්රවේශය පුළුල් කිරීම සහ ඩිජිටල්කරණය දියුණු කිරීම වැනි පියවර ඊට ඇතුළත් වේ.
අපගේ පර්යේෂණවලින් පෙන්නුම් කරන පරිදි, යහපත් ප්රතිපත්ති සහ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක කිරීමේ සාර්ථක වාර්තාවක් ගොඩනැගීම මගින් ආර්ථිකයේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීමටත්, විශ්වාසය තිරසාර ලෙස යළි ගොඩනැගීමටත්, ශක්තිමත් සහ සියල්ලන් ඇතුළත් කරගන්නා වර්ධනයක් හරහා ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමටත් උපකාරී වනු ඇත.
“ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) කණ්ඩායම යාපනයේ සංචාරය කළ අතර උතුරු පළාතේ පවතින ආර්ථික විභවයන් පිළිබඳව සෘජුවම කරුණු අවබෝධ කර ගත්තේය. ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික පරිවර්තනයේ ප්රතිලාභ වඩාත් පුළුල් ලෙස බෙදී යාම සහතික කිරීම සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ ක්රමවේද ශක්තිමත් කරන අතරම, සම්බන්ධතාව (connectivity), කුසලතා සංවර්ධනය සහ කෘෂිකර්මාන්තය, ධීවර, සංචාරක හා පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වැනි ක්ෂේත්රවල ආයෝජන හරහා ආර්ථික වර්ධනය වේගවත් කිරීමට සහ රැකියා උත්පාදනය කිරීමට ඇති අවස්ථා පිළිබඳව පෞද්ගලික අංශය සහ සිවිල් සමාජය සමඟ පැවති සාකච්ඡාවලදී අවධාරණය කෙරිණි.
