අනුරගේ, ව්යවස්ථා සංශෝධනය මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට! එක්සත් ජාතීන් කනස්සල්ල පලකරයි!
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සඳහා වන යෝජිත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ, විනිසුරුවරුන්ගේ සහ නීතිඥයින්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ විශේෂ නියෝජිත Margaret Satterthwaite (මාග්රට් සැටර්ත්වයිට්) කනස්සල්ල පළකර තිබේ. (සම්පූර්ණ නිවේදනය පහතින් කියවිමට හැක.)
ජනාධිපතිවරයා වෙත දීර්ඝ ලිපියක් නිකුත් කරමින් ඇය සදහන් කරන්නේ මෙම ව්යවස්ථා සංශෝධනය ක්රියාත්මක කළහොත්, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ අධිකරණය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය අඩපණ විය හැකි බවයි.
දැනට සේවයේ නිරත විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලය වෙනස් කිරීම මගින් විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය විසින් අධිකරණයට අනිසි බලපෑම් කිරීමට ඇති ඉඩකඩ පිළිබඳ ගැටලු මතු විය හැකි බව අදාළ ලිපියෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිතවරයි පවසයි.ඒ අනුව අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සුදුසු ආරක්ෂණ ක්රමවේද සහිතව, විනිවිද පෙනෙන සියල්ල ඇතුළත්ව සහ උපදේශාත්මක යුක්තිය ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියක් හරහා විශ්රාම යාමේ වයසේ ඕනෑම වෙනසක් සිදු කරන ලෙස ඇය ශ්රී ලංකා රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
මෙම යෝජිත සංශෝධනය එක්සත් ජාතීන්ගේ සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතියේ (ICCPR) 14(1) වගන්තියටත්, අධිකරණ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලධර්මවලටත් පටහැණි වීමේ අවදානමක් පවතින බවද ඇය ලිපියෙන් පෙන්වා දී ඇත.
මෙම සන්නිවේදනය සහ ශ්රී ලංකා රජයෙන් ලැබෙන ප්රතිචාර පැය 48කට පසු ප්රසිද්ධ කිරීමට නියමිත බවද එක්සත් ජාතීන්ගේ ලිපියේ සඳහන් වේ.
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමට යෝජිත ඕනෑම සංශෝධනයක් විනිවිදභාවයෙන් යුත්, සියලු පාර්ශ්ව ඇතුළත් කරගන්නා, අපක්ෂපාතී, උපදේශාත්මක සහ පුළුල් අධිකරණ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියක් තුළින් සිදු කරන ලෙස මම ගෞරවයෙන් නිර්දේශ කරමි.
නිසි උපදේශනයකින් සහ අවශ්ය ආරක්ෂණ ක්රමවේදවලින් තොරව විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයට බලපාන හදිසි හා ස්ථිර වෙනසක් සිදු කිරීමෙන්, යුක්තිය පසිඳලීම පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය දුර්වල විය හැකි අතර, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බරපතළ තර්ජනයක් එල්ල විය හැකිය.
සහයෝගීතාව සහ සංවාදයේ ආත්මයෙන් මෙන්ම, මානව හිමිකම් කවුන්සිලය විසින් මා වෙත පවරා ඇති බලතල අනුව, ඉහත සඳහන් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඔබගේ ගරු ආණ්ඩුව ලබා දීමට කැමති ඕනෑම තොරතුරක් සහ අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නේ නම් මම කෘතඥ වෙමි.
විශේෂයෙන්, යෝජිත සංශෝධනය සහ එය ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්රියාවලිය විනිසුරුවරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල බව තහවුරු කිරීම සඳහා ගෙන ඇති ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව පහත කරුණු පැහැදිලි කරන ලෙස මම ගෞරවයෙන් ඉල්ලා සිටිමි.
විනිසුරුවරුන්ගේ සහ නීතිඥයන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ විශේෂ වාර්තාකරු මාග්රට් සැටර්ත්වේට් විසින් නිකුත් කල නිවේදනයේ සිංහල සංෂිප්ත වාර්තාව පහත දැක්වේ.
මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ 62/12 යෝජනා සම්මතය අනුව, විනිසුරුවන්ගේ සහ නීතිඥයන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ විශේෂ වාර්තාකරු වශයෙන්, ඔබතුමා වෙත මෙම ලිපිය ඉදිරිපත් කිරීමට මට ගෞරවයක් ඇත.
මෙම සන්දර්භය තුළ, 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට යෝජනා කර ඇති බවට මට ලැබී ඇති තොරතුරු—විශේෂයෙන්ම උසස් අධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස වැඩි කිරීම සම්බන්ධයෙන්—ඔබතුමාගේ රජයේ අවධානයට යොමු කිරීමට කැමැත්තෙමි.
වාර්තා වී ඇති ආකාරයට යෝජිත මෙම සංශෝධනය සහ එහි ප්රතිවිපාක, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සම්බන්ධ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ප්රමිතීන්ට අනුකූල නොවිය හැකිය. එයට බලතල වෙන් කිරීම, විනිසුරුවන්ට අනවශ්ය බලපෑම්, පීඩනය හෝ මැදිහත්වීම්වලින් තොරව තම කාර්යයන් ඉටු කිරීමට ඇති හැකියාව සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය වැනි කරුණු ඇතුළත් වේ.
විශ්ව මානව හිමිකම් ප්රකාශනය (UDHR) සහ ජාත්යන්තර සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ සම්මුතිය (ICCPR) මගින් ආරක්ෂා කර ඇති, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සම්බන්ධයෙන් ඔබතුමාගේ රජයට පවතින ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් බැඳීම් වෙත මම අවධානය යොමු කරමි. ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය 1980 ජූනි 11 දින ICCPR වෙත එකඟ වී ඇත.
මෙම සන්නිවේදනය මගින් යෝජිත සංශෝධනය පිළිබඳ සම්පූර්ණ හා විස්තරාත්මක ඇගයීමක් සිදු කිරීමට මගේ අරමුණක් නොමැත. ඒ වෙනුවට, මගේ කේෂත්රයට අදාළ වන සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සම්බන්ධ කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමි.
දේශීය නීතිමය රාමුව සහ යෝජිත සංශෝධනය
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සම්බන්ධ කොටසෙහි වර්තමාන විධිවිධාන මගින් උසස් අධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස නියාමනය කරනු ලබයි.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 107(5) වගන්තිය අනුව, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස අවුරුදු 65ක් ලෙසත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස අවුරුදු 63ක් ලෙසත් නියම කර ඇත.
උසස් අධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස සම්බන්ධයෙන් යෝජිත වෙනස
යුක්තිය පිළිබඳ අමාත්යවරයා විසින් පරිපාලන ප්රතිසංස්කරණයක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇති බව වාර්තා වන, 107 වගන්තිය සංශෝධනය කිරීමේ යෝජනාව තවමත් නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කර නොමැති අතර, එහි නිශ්චිත වචන හෝ අන්තර්ගතය ද මහජනතාවට ලබා ගත නොහැක.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සංශෝධනය මගින් උසස් අධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යන වයස වසර දෙකකින් වැඩි කිරීමට අදහස් කරන බව අවබෝධ වී ඇත.
ඒ අනුව, අනිවාර්ය විශ්රාම යන වයස:
- ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන් සඳහා අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වා, සහ
- අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් සඳහා අවුරුදු 63 සිට 65 දක්වා
දේශීය නීතිමය රාමුව සහ යෝජිත සංශෝධනය
විනිශ්චය පද්ධතියේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ වත්මන් විධිවිධානය මඟින් උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස නියාමනය කරයි. 107 වැනි ව්යවස්ථාවේ 5 වැනි ඡේදය අනුව, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 65ක් වන අතර, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස අවුරුදු 63ක් ලෙස නියම කර ඇත.
උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමට යෝජිත සංශෝධනය
අධිකරණ අමාත්යවරයා විසින් පරිපාලන ප්රතිසංස්කරණයක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇති බව වාර්තා වන 107 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනය මෙතෙක් නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කර නොමැති අතර, එහි නිශ්චිත වචනද මහජනතාවට තවමත් ලබාගත නොහැක.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සංශෝධනය මඟින් උසස් අධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වසර දෙකකින් ඉහළ නැංවීමට යෝජනා කර ඇති බවට අවබෝධයක් පවතී. ඒ අනුව, අනිවාර්ය විශ්රාම වයස ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් සඳහා අවුරුදු 67ක් දක්වාත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන් සඳහා අවුරුදු 65ක් දක්වාත් දීර්ඝ වනු ඇත.
වාර්තා වන පරිදි, මෙම සංශෝධනය අනාගතයේ පත්කරන විනිසුරුවරුන්ට පමණක් අදාළ වන පරිදි නොව, දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයටද බලපානු ඇත.
අදාළ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය සහ ප්රමිතීන්
විනිසුරුවරුන්ගේ ධුරයේ ස්ථාවරත්වය, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහතික කරන මූලික ආරක්ෂණයකි. ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ගිවිසුම් සහ ප්රමිතීන් මඟින් විනිසුරුවරුන්ගේ ධුරයේ ආරක්ෂාව, අනිසි බලපෑම්වලින් ආරක්ෂාව සහ අධිකරණ ක්රියාවලිය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය තහවුරු කිරීම සඳහා අවශ්ය පියවර ගැනීම අවශ්ය කරයි.
සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතිය (ICCPR) හි 14 වැනි වගන්තියේ 1 වැනි ඡේදය අනුව, සියලු පුද්ගලයන්ට නීතියෙන් පිහිටුවන ලද, නිපුණ, ස්වාධීන සහ අපක්ෂපාතී අධිකරණයක් ඉදිරියේ සාධාරණ හා ප්රසිද්ධ විභාගයකට ඇති අයිතිය සහතික කර ඇත.
මානව හිමිකම් කමිටුව සිය සාමාන්ය අදහස් අංක 32 (2007) තුළ අවධාරණය කර ඇත්තේ අධිකරණයක නිපුණතාව, ස්වාධීනත්වය සහ අපක්ෂපාතීත්වය යන අවශ්යතා කිසිදු ව්යතිරේකයකට යටත් නොවන පරම අයිතිවාසිකමක් බවයි.
මෙහි “ස්වාධීනත්වය” යන්නෙන් විශේෂයෙන් අදහස් වන්නේ:
- විනිසුරුවරුන් පත් කිරීමේ ක්රියාපටිපාටිය සහ සුදුසුකම්;
- අනිවාර්ය විශ්රාම වයස දක්වා හෝ ඔවුන්ගේ ධුර කාලය අවසන් වන තෙක් ධුරයේ ආරක්ෂාව;
- උසස්වීම්, ස්ථාන මාරු, අත්හිටුවීම් සහ ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධ කොන්දේසි;
- විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය ඇතුළු දේශපාලන බලපෑම්වලින් අධිකරණයේ සැබෑ ස්වාධීනත්වය.
එබැවින්, විනිසුරුවරුන්ගේ කාර්යයන් ඉටු කිරීමේදී ඇති විය හැකි ඕනෑම ආකාරයක දේශපාලන බලපෑමකින් ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රාජ්යයන් විසින් නිශ්චිත පියවර ගත යුතුය. විනිසුරුවරුන් අභිලාෂ ගැටුම්, බාහිර බලපෑම් සහ බියගැන්වීම්වලින්ද ආරක්ෂා කළ යුතු බව කමිටුව තවදුරටත් පැහැදිලි කරයි.
විනිසුරුවරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ වැටුප්, සේවා කොන්දේසි, විශ්රාම වැටුප් සහ විශ්රාම වයස නීතිය මඟින් ප්රමාණවත් ලෙස සහතික කළ යුතුය.
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලික මූලධර්ම
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලික මූලධර්මවල 1 වැනි මූලධර්මය අනුව, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය රාජ්යය විසින් සහතික කළ යුතු අතර සියලු රාජ්ය ආයතන සහ අනෙකුත් ආයතන විසින් එයට ගරු කළ යුතුය.
2 වැනි මූලධර්මය අනුව, අධිකරණය තමන් ඉදිරියේ ඇති කරුණු අපක්ෂපාතීව, කරුණු මත සහ නීතියට අනුකූලව තීරණය කළ යුතු අතර, කිසිදු පාර්ශ්වයකින් හෝ කිසිදු හේතුවක් මත සෘජු හෝ වක්ර සීමා කිරීම්, අනිසි බලපෑම්, පෙළඹවීම්, පීඩන, තර්ජන හෝ මැදිහත්වීම්වලට යටත් නොවිය යුතුය.
11 වැනි මූලධර්මය අනුව, විනිසුරුවරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය, ආරක්ෂාව, ප්රමාණවත් වැටුප, සේවා කොන්දේසි සහ විශ්රාම වැටුප් නීතිය මඟින් ප්රමාණවත් ලෙස සහතික කළ යුතුය.
12 වැනි මූලධර්මය අනුව, විනිසුරුවරුන්ට විශ්රාම වයස දක්වා හෝ ඔවුන්ගේ ධුර කාලය අවසන් වන තෙක් ස්ථාවර ධුර ආරක්ෂාවක් තිබිය යුතුය.
කලාපීය මෘදු නීතිමය මූලධර්ම
කලාපීය මෘදු නීතිමය මූලධර්මද සමාන මඟපෙන්වීමක් ලබා දෙයි. Commonwealth Latimer House Principles හි IV වැනි මූලධර්මය මඟින් ස්වාධීන, අපක්ෂපාතී, අවංක සහ නිපුණ අධිකරණයක් යනු නීතියේ ආධිපත්යය, යහපාලනය සහ ප්රජාතන්ත්රවාදය සඳහා අත්යවශ්ය අංගයක් බව පැහැදිලි කරයි.
Beijing Statement of Principles මඟින් ආසියා-පැසිෆික් කලාපයේ අධිකරණ ස්වාධීනත්වය පාලනය කරන මූලික මූලධර්ම දක්වා ඇත. එහි 3, 4 සහ 18 වැනි මූලධර්ම, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලික මූලධර්මවල 1, 2, 11 සහ 12 වැනි මූලධර්මවලට සමාන ප්රමිතීන් නැවත අවධාරණය කරයි.
5 වැනි මූලධර්මය මඟින් අනෙකුත් සියලුම රාජ්ය බල අංශ සහ ආයතන අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට ගරු කළ යුතු බව තවදුරටත් අවධාරණය කරයි.
ආණ්ඩුවේ ආයතනවලට අධිකරණයේ නිසි භූමිකාව හා කාර්යයන්ට ගරු කිරීමේ වගකීමක් ඇත.
නීතිය මගින් ප්රජාතන්ත්රවාදය පිළිබඳ යුරෝපීය කොමිසම (මෙතැන් සිට “වැනිස් කොමිසම” ලෙස හැඳින්වේ) අවධාරණය කර ඇත්තේ, අනිවාර්ය විශ්රාම යන වයස දක්වා හෝ ධුර කාලය අවසන් වන තෙක් විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර ආරක්ෂාව, අධිකරණ ස්වාධීනත්වයේ මූලික සහතිකයක් බවයි. ව්යවස්ථා අධිකරණයක විනිසුරුවරුන් සම්බන්ධයෙන් මෙය තවදුරටත් වැදගත් වේ. එවැනි ආයතනයක් ව්යවස්ථාමය ගැටලු සම්බන්ධයෙන් අවසාන තීරකයා ලෙස කටයුතු කරන අතර, ප්රජාතන්ත්රවාදයේ ක්රියාකාරිත්වය, නීතියේ ආධිපත්යයට ගරු කිරීම සහ මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අතිශය වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.⁴
තවද, අධිකරණ පද්ධතියේ සාමාන්ය ප්රතිසංස්කරණයක කොටසක් ලෙස සිදු කළද, විශ්රාම වයස හෝ ධුර කාලය වෙනස් කිරීම, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයට පසුගාමීව බලපාන්නේ නම්, එවැනි වෙනස්කම් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බලපෑම් කළ හැකි බැවින් වැනිස් කොමිසම ඒ පිළිබඳව නැවත නැවතත් විවේචනාත්මක ස්ථාවරයක් ගෙන ඇත.⁵ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීම ඉතා සැලකිල්ලෙන් සලකා බැලිය යුතු අතර, පැහැදිලි හා සාධාරණ හේතු මත පදනම් විය යුතු බවත්, දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර ආරක්ෂාවට අහිතකර බලපෑම් වැළැක්වීම සඳහා සුදුසු සංක්රාන්ති විධිවිධානද එයට ඇතුළත් විය යුතු බවත් වැනිස් කොමිසම සාමාන්යයෙන් නිර්දේශ කරයි.
යෝජිත වෙනස්කම් ජාත්යන්තර ප්රමිතීන් සමඟ අනුකූලද?
සංශෝධනය වහාම ක්රියාත්මක කිරීම
මෙම යෝජනාව විශ්ලේෂණය කිරීමේදී, යෝජිත සංශෝධනයේ කාලසීමාව සහ විෂය පථය පිළිබඳව මම සැලකිලිමත් වෙමි. වාර්තා වී ඇති ආකාරයට මෙම සංශෝධනය සම්මත කළහොත්, එය විශේෂිත අවස්ථාවක් සඳහා ගෙන එන ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් මගින් දැනට ධුරයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලය වෙනස් කරනු ඇත. එමගින් විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය අධිකරණයට මැදිහත් වීම පිළිබඳ ගැටලු මතු විය හැකිය.
මෙහිදී, මානව හිමිකම් කමිටුවේ 2007 වසරේ අංක 32 දරන සාමාන්ය අදහස නැවත සිහිපත් කරමි. එහි සඳහන් වන්නේ, අධිකරණයේ සහ විධායකයේ අදාළ කාර්යයන් හා බලතල පැහැදිලිව වෙන් කර නොමැති තත්ත්වයක් හෝ විධායකයට අධිකරණය මෙහෙයවීමට හෝ පාලනය කිරීමට හැකි තත්ත්වයක්, ස්වාධීන අධිකරණයක් යන සංකල්පයට නොගැළපෙන බවයි.⁶
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම, අධිකරණ විශේෂඥතාව රැකගැනීම සහ ආයතනික අඛණ්ඩතාව තහවුරු කිරීම වැනි කරුණු මත සාධාරණීකරණය කළ හැකි වුවද, විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර ආරක්ෂාවට බලපාන ප්රතිසංස්කරණ සඳහා අර්ථවත් විවාදයක් හා සාකච්ඡාවක් මෙන්ම විශේෂයෙන් ශක්තිමත් ආරක්ෂණ ක්රමවේද අවශ්ය වේ. එයට හේතුව, විධායක සහ ව්යවස්ථාදායක බලය සමාලෝචනය කිරීම සහ එම බලය සීමා කිරීම අධිකරණයේ ව්යවස්ථාමය භූමිකාවේ මූලික කොටසක් වීමයි.
යෝජිත සංශෝධනයෙන් ප්රතිලාභ ලබන විශේෂිත විනිසුරුවරුන් නම් කර නොමැති වුවද, ප්රායෝගිකව එය උසස් අධිකරණවල නිශ්චිත සාමාජිකයන්ගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීමට හේතු විය හැකිය. සංක්රාන්ති විධිවිධාන හෝ වෙනත් වස්තුමය ආරක්ෂණ ක්රමවේද නොමැති වීම නිසා, මෙම සංශෝධනය සාමාන්යයෙන් අදාළ වන ව්යවස්ථාමය නීතියක් ස්ථාපිත කිරීම වෙනුවට, ක්ෂණික ආයතනික අරමුණු සඳහා අධිකරණයේ සංයුතිය වෙනස් කිරීමක් ලෙස පෙනී යාමේ අවදානම වැඩි කරයි.
මෙම අඩුපාඩු නිසා යෝජිත සංශෝධනය සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතියේ (ICCPR) 14(1) වගන්තියට සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලික මූලධර්මවල 1, 2, 11 සහ 12 යන මූලධර්මවලට නොගැළපෙන තත්ත්වයක් ඇති කළ හැකිය.
තවද, වාර්තා වී ඇති ආකාරයට මෙම සංශෝධනය, යෝජිත ධුර කාල දීර්ඝ කිරීමෙන් ප්රතිලාභ ලබන විනිසුරුවරුන්ට පසුව ව්යවස්ථාවේ 121 වැනි වගන්තිය යටතේ එම සංශෝධනයේ ව්යවස්ථානුකූලභාවය තීරණය කිරීමට සිදුවිය හැකි තත්ත්වයන් පිළිබඳව කිසිදු විධිවිධානයක් සපයා නොමැත.
එවැනි තත්ත්වයක් පමණක් තිබීමෙන් සැබෑ පක්ෂග්රාහීත්වයක් තහවුරු නොවන නමුත්, ඇතිවිය හැකි අභිලාෂ ගැටුම් හෝ එවැනි ගැටුම් ඇති බවට පෙනී යාම වැළැක්වීමට හෝ කළමනාකරණය කිරීමට යාන්ත්රණ නොමැති වීම, අධිකරණයේ අපක්ෂපාතීත්වය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසයට හානි කළ හැකිය.
සංශෝධනය කිසිදු වෙනසක් නොකර සම්මත කළහොත්, විධායක බලපෑම්, අභ්යන්තර පීඩන හෝ වෘත්තීය/වෘත්තීය ජීවිතයට සම්බන්ධ කරුණු හේතුවෙන් අධිකරණය ප්රමාණවත් ලෙස ආරක්ෂා වී නොමැති බවට අදහසක් ඇති විය හැකි බව පිළිබඳව මම කනස්සල්ල පළ කරමි.
ඉහත කරුණු සලකා බැලීමේදී,
විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමට යෝජිත ඕනෑම සංශෝධනයක් විනිවිදභාවයෙන් යුත්, සියලු පාර්ශ්ව ඇතුළත් කරගන්නා, අපක්ෂපාතී, උපදේශාත්මක සහ පුළුල් අධිකරණ ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියක් තුළින් සිදු කරන ලෙස මම ගෞරවයෙන් නිර්දේශ කරමි.
නිසි උපදේශනයකින් සහ අවශ්ය ආරක්ෂණ ක්රමවේදවලින් තොරව විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර කාලයට බලපාන හදිසි හා ස්ථිර වෙනසක් සිදු කිරීමෙන්, යුක්තිය පසිඳලීම පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය දුර්වල විය හැකි අතර, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බරපතළ තර්ජනයක් එල්ල විය හැකිය.
සහයෝගීතාව සහ සංවාදයේ ආත්මයෙන් මෙන්ම, මානව හිමිකම් කවුන්සිලය විසින් මා වෙත පවරා ඇති බලතල අනුව, ඉහත සඳහන් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඔබගේ ගරු ආණ්ඩුව ලබා දීමට කැමති ඕනෑම තොරතුරක් සහ අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නේ නම් මම කෘතඥ වෙමි.
විශේෂයෙන්, යෝජිත සංශෝධනය සහ එය ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්රියාවලිය විනිසුරුවරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල බව තහවුරු කිරීම සඳහා ගෙන ඇති ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව පහත කරුණු පැහැදිලි කරන ලෙස මම ගෞරවයෙන් ඉල්ලා සිටිමි:
- මෙම ප්රතිසංස්කරණය පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු, එනම් දැනට පවතින කෙටුම්පත සහ යෝජිත ප්රතිසංස්කරණයේ වර්තමාන තත්ත්වය.
- මෙම ලිපියේ ඉදිරිපත් කර ඇති විශ්ලේෂණය සම්බන්ධයෙන් ඔබ සතුව ඇති අමතර තොරතුරු සහ/හෝ අදහස්.
- යෝජිත සංශෝධනය පිටුපස ඇති හේතුව සහ අරමුණ, විශේෂයෙන් විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම අනාගතයේ පත් කරන විනිසුරුවරුන්ට පමණක් නොව, දැනට සේවයේ සිටින විනිසුරුවරුන්ටද අදාළ කිරීමට අදහස් කරන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කිරීම.
- යෝජිත සංශෝධනය හේතුවෙන් අධිකරණයේ සංයුතිය සහ ක්රියාකාරිත්වයට විධායක හෝ ව්යවස්ථාදායක අංශවල සැබෑ හෝ පෙනී යන මැදිහත්වීමක් ඇති නොවන බව සහතික කිරීම සඳහා පවතින ආරක්ෂණ ක්රමවේද පිළිබඳ තොරතුරු.
- යෝජිත සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය, ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, නීති වෘත්තිකයන්, සිවිල් සමාජ සංවිධාන, ශාස්ත්රීය විශේෂඥයන් සහ අනෙකුත් අදාළ පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ සිදු කර ඇති උපදේශන පිළිබඳ තොරතුරු.
- යෝජිත සංශෝධනය අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය, අපක්ෂපාතීත්වය සහ අවංකභාවය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසයට ඇති කළ හැකි බලපෑම සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව විසින් සිදු කර ඇති කිසියම් ඇගයීමක් පිළිබඳ තොරතුරු.
- අධිකරණයේ විනිසුරුවරුන්ගේ ධුර ආරක්ෂාව සහ ඊට සම්බන්ධ ආයතනික කරුණු පිළිබඳව වඩාත් පුළුල් හා සම්පූර්ණ ව්යවස්ථාමය හෝ යුක්ති අංශයේ ප්රතිසංස්කරණ විවෘත, විනිවිදභාවයෙන් යුත්, සියලු පාර්ශ්ව ඇතුළත් කරගන්නා සහ සහභාගීත්වයෙන් යුත් ක්රියාවලියක් හරහා සිදු කිරීමට ආණ්ඩුව අදහස් කරන්නේද යන්න. එසේ නම්, එවැනි ක්රියාවලියක් අධිකරණ ස්වාධීනත්වය සහ නීතියේ ආධිපත්යය සම්බන්ධ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ප්රමිතීන්ට අනුකූල වන බව සහතික කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි.
මෙම සන්නිවේදනය, දැනට සලකා බලමින් පවතින හෝ මෑතකදී සම්මත කරන ලද නීති, රෙගුලාසි හෝ ප්රතිපත්ති පිළිබඳ අදහස් දැක්වීමක් ලෙසත්, ඔබගේ ගරු ආණ්ඩුවෙන් ලැබෙන ඕනෑම ප්රතිචාරයක් සමඟත්, පැය 48කට පසුව සන්නිවේදන වාර්තා වෙබ් අඩවිය හරහා ප්රසිද්ධ කරනු ඇත. ඉන්පසුව එය මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත සාමාන්ය වාර්තාවටද ඇතුළත් කරනු ඇත.
ඔබතුමාට/ඔබතුමියට මාගේ ඉහළම ගෞරවය පිළිගන්වමි.
මාග්රට් සැටර්ත්වේට්
විනිසුරුවරුන්ගේ සහ නීතිඥයන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ විශේෂ වාර්තාකරු
