ඔහොම යං අනුර ඔහොම යං! නීතිය කිසිවෙකුට වෙනස් කරන්නේ නැතැයි කී ආණ්ඩුව දින හතරකින් බන්ධනාගාර නීති වෙනස් කරයි!

ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය පිළිබඳ අර්බුදයෙන් ආණ්ඩුවේ නීති ප්‍රතිපත්තියට අලුත් ප්‍රශ්න රැසක් — චීවරය පිළිබඳ තීරණාත්මක බලයක් මහනායක පාර්ශ්වයන්ට!

විශේෂ විමර්ශනාත්මක වාර්තාව | ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමි|2026 ඔක්තෝබර් 24

ශ්‍රී ලංකාවේ සියලු පුරවැසියන්ට නීතිය සමානව ක්‍රියාත්මක කරන බවත්, කිසිදු පුද්ගලයකුගේ තරාතිරම හෝ සමාජ තත්ත්වය මත නීතිය වෙනස් කිරීමට ආණ්ඩුව සූදානම් නොවන බවත් ප්‍රකාශ කළ ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව, ඉන් දින හතරකට පසුව බන්ධනාගාර නීති සංශෝධනය කිරීමත් සමඟ නීතියේ සමානාත්මතාව, ආගමික නිදහස සහ රාජ්‍ය පාලනයේ ස්ථාවරභාවය පිළිබඳ නව සංවාදයක් මතුව තිබේ.

සංශෝධිත නියෝග සියලු සිරගත භික්ෂූන් වහන්සේලාට අදාළ වන අතර, අවශ්‍ය වෙනස්කම් සහිතව වෙනත් ආගම්වල පූජකවරුන්ටද අදාළ කර තිබේ.

මෙම සංශෝධනයට මූලික වූයේ සිරගත කර සිටින පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කර බන්ධනාගාර ඇඳුමින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ දැඩි “සිංහල බෞද්ධ” විරෝධයයි. ඒ අනුව අතිවිශේෂ ගැසට් අංක 2511/30 මඟින් බන්ධනාගාර ස්ථාවර නියෝග සංශෝධනය කරමින්, සිරගත වන භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ චීවරය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අදාළ නිකාය පාර්ශ්වයේ මැදිහත්වීම සඳහා විධිමත් ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දී තිබේ.

එමෙන්ම, සිරගත භික්ෂූන් වහන්සේලා බන්ධනාගාරයෙන් පිටතට රැගෙන යන අවස්ථාවලදී, අදාළ කොන්දේසි යටතේ චීවරය පැළඳීමට ද නව නියෝග මඟින් අවකාශ සලසා ඇත.මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ, ආණ්ඩුව මුලදී පවතින නීති සියලු සිරකරුවන්ට එකසේ අදාළ වන බව අවධාරණය කළත්, බෞද්ධ මහනායක හිමිවරුන්ගේ මැදිහත්වීම සහ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ විරෝධතා මධ්‍යයේ එම නීති සංශෝධනය කිරීමයි.

ඔක්තෝබර් 6: චීවරය ඉවත් කිරීමෙන් ආරම්භ වූ අර්බුදය

2026 ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා ඥානසාර හිමියන් කොළඹ මහාධිකරණයට ඉදිරිපත් කළේ චීවරයෙන් නොව බන්ධනාගාර ඇඳුමකින් සැරසී සිටියදීය.මෙම සිදුවීමත් සමඟ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආගමික අනන්‍යතාව, බන්ධනාගාර නීතිය සහ රාජ්‍යයේ ආගමික කටයුතුවලට මැදිහත්වීමේ සීමාවන් පිළිබඳ මතභේදයක් ඇති විය.එදින බන්ධනාගාර මාධ්‍ය ප්‍රකාශක සෙනක පල්ලෙතැන්න සඳහන් කළේ බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවම් විඳින පුද්ගලයන්ට බන්ධනාගාර ඇඳුම අනිවාර්ය බවයි.

එහිදී පුද්ගලයාගේ ආගමික තත්ත්වය අනුව වෙනස් ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය නොකරන බව ඔහුගේ පැහැදිලි කිරීමේ මූලික අදහස විය.එහෙත් බෞද්ධ මහනායක හිමිවරුන් ඉදිරිපත් කළ මතය වූයේ භික්ෂුවකගේ චීවරය ඉවත් කිරීම සාමාන්‍ය ඇඳුම් මාරු කිරීමකට සමාන කළ නොහැකි බවයි.බෞද්ධ විනය හා සම්ප්‍රදාය අනුව චීවරය භික්ෂු අනන්‍යතාවේ ප්‍රධාන සංකේතයක් වන බැවින් එය ඉවත් කිරීම පිළිබඳ තීරණයකදී අදාළ නිකාය පාර්ශ්වයේ මැදිහත්වීම අවශ්‍ය බව ඔවුහු අවධාරණය කළහ.

මෙම ස්ථාවරයන් දෙක අතර මතුවූ ගැටුම අවසානයේ බන්ධනාගාර පරිපාලන නීති සංශෝධනය කිරීම දක්වා වර්ධනය විය.

ඔක්තෝබර් 8: ජනාධිපතිවරයාගේ ස්ථාවරය

ඔක්තෝබර් 8 වැනිදා ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක සහ බෞද්ධ මහනායක හිමිවරුන් අතර විශේෂ සාකච්ඡාවක් පැවැත්විණි.එහිදී ජනාධිපතිවරයා පැහැදිලි කළේ පවතින නීතියට පටහැනිව කිසිදු පුද්ගලයකු වෙනුවෙන් බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට විශේෂ නියෝග ලබාදීමට තමන් සූදානම් නොවන බවයි.

එහෙත් නීති වර්තමාන අවශ්‍යතාවන්ට නොගැළපෙන්නේ නම් ඒවා නිසි ක්‍රමවේදය අනුව සංශෝධනය කළ යුතු බවද ඔහු පැවසීය.ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය නිකුත් කළ නිල වාර්තාවට අනුව, බන්ධනාගාර ආඥාපනත 1877 දක්වා දිවෙන බවත්, බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවම් හා සාමාන්‍ය සිරදඬුවම් අතර ඇඳුම් සම්බන්ධයෙන් නීතිමය වෙනස්කම් පවතින බවත් ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දී තිබේ.

එසේම බන්ධනාගාරයේ සිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා 63 දෙනකුගේ තත්ත්වය පිළිබඳවද තමන් සොයා බැලූ බව ඔහු සඳහන් කළේය. අදාළ නීති සමාලෝචනය සඳහා විශේෂ කමිටුවක් පත් කර සති දෙකක් තුළ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමටද ජනාධිපතිවරයා එකඟ විය.

මෙහිදී අවධානය යොමු කළ යුතු වැදගත් කරුණක් තිබේ.

ජනාධිපතිවරයා නීතිය නොසලකා හැරීමට විරුද්ධ වූ අතර, නීතිය සංශෝධනය කිරීමට එකඟ විය. වසර ගණනාවක් ක්‍රියාත්මක වූ නියෝගයක් මෙතරම් ඉක්මනින් වෙනස් කිරීමට හේතු වූ පරිපාලන හා දේශපාලන සාධකය කුමක්ද යන්න වටහා ගැනිම අපහසු නැත.

ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා ආණ්ඩුවේ කැබිනට් ප්‍රකාශක වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස, නීතිය සියලු දෙනාට සමානව ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව නැවත අවධාරණය කළේය.

කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය කේ. ඩී. ලාල්කාන්ත ද අධිකරණ තීන්දුවකට පටහැනිව ඥානසාර හිමියන් නිදහස් කිරීමට ආණ්ඩුවට බලයක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කළ බව මුල් වාර්තාව සඳහන් කරයි.

ඔක්තෝබර් 14: විශේෂ කමිටුවෙන් සංශෝධන නිර්දේශ

බුද්ධශාසන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ඩබ්ලිව්. පී. සේනාධීරගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පත් කළ විශේෂ කමිටුව සිය අතුරු වාර්තාව ඔක්තෝබර් 14 වැනිදා භාර දුන්නේය.

එහිදී ප්‍රධාන සංශෝධන දෙකක් නිර්දේශ කෙරිණි.

පළමුව, බන්ධනාගාර ස්ථාවර නියෝග 356 යටතට නව 356A නියෝගයක් ඇතුළත් කිරීමයි.

දෙවනුව, බන්ධනාගාර ස්ථාවර නියෝග 550 සංශෝධනය කර සිරගත භික්ෂූන් වහන්සේලා බන්ධනාගාරයෙන් පිටතට රැගෙන යන අවස්ථාවල චීවරය පැළඳීමට අවස්ථාව ලබාදීමයි.

අධිකරණ අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර ප්‍රකාශ කළේ අදාළ නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීමට වැඩබලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාට උපදෙස් ලබාදී ඇති බවයි.

ඔක්තෝබර් 20: අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රයෙන් නීති සංශෝධනය

අතිවිශේෂ ගැසට් අංක 2511/30

2026 ඔක්තෝබර් 20 | බන්ධනාගාර ස්ථාවර නියෝග සංශෝධනය

රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල ගැසට් ලේඛනයේ මෙම අංකය සහ දිනය සඳහන් වේ.

නිල ගැසට් ලේඛනය බලන්න

නව සංශෝධන අනුව බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාට පමණක් භික්ෂුවකගේ චීවරය සම්බන්ධ සියලු තීරණ ස්වාධීනව ගැනීම වෙනුවට බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව සහ අදාළ නිකාය පාර්ශ්වය සම්බන්ධ කරගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දී තිබේ.

මෙහි මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය නීති සංශෝධනය කිරීම වැරදිද යන්න නොව, දින හතරක් ඇතුළත ආණ්ඩුවේ ප්‍රකාශිත ස්ථාවරය සහ ක්‍රියාමාර්ගය අතර ඇති වෙනසයි.

නව ස්ථාවර නියෝග 356A

මෙම නියෝගය අනුව භික්ෂුවක සිරගත කරන විට ඔහු පැළඳ සිටි චීවරය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයා බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව විමසිය යුතුය.ඉන්පසු දෙපාර්තමේන්තුව අදාළ නිකාය හෝ පාර්ශ්වය දැනුවත් කළ යුතුය.

එම පාර්ශ්වය ගන්නා ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ තොරතුරු දින දහයක් ඇතුළත බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට දැනුම්දිය යුතුය.

නියමිත කාලය තුළ ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණහොත් අදාළ විධිවිධාන අනුව ක්‍රියා කිරීමට කොමසාරිස්වරයාට අවස්ථාව තිබේ.

සංශෝධිත ස්ථාවර නියෝග 550

මෙම සංශෝධනය අනුව භික්ෂුවක සිරකරුවකු ලෙස බන්ධනාගාරයෙන් පිටතට රැගෙන යන විට, සිරගත වන අවස්ථාවේ පැළඳ සිටි චීවරය පැළඳීමට අවසර ලැබේ.එහෙත් අදාළ නිකාය පාර්ශ්වය එයට අවසර ලබා නොදෙන්නේ නම් බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට අදාළ විධිවිධාන අනුව ක්‍රියා කිරීමට සිදුවේ.

එමෙන්ම භික්ෂුවක සිරගත කර වැඩ කරන දින හතක් ඇතුළත නිකාය පාර්ශ්වයේ අනුමැතිය ලබාගැනීම සඳහා බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ඉල්ලීමක් කළ යුතුය.

6. චීවරය පිළිබඳ බලය රාජ්‍යයෙන් ආගමික පාර්ශ්වයන් වෙත මාරු වූවාද?

නව සංශෝධනයේ වඩාත් වැදගත් නීතිමය ප්‍රතිඵලය වන්නේ චීවරය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් අදාළ නිකාය පාර්ශ්වයේ තීරණයට විධිමත් ස්ථානයක් ලබාදීමයි.එහෙත් මෙයින් බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ සියලු බලතල මහනායක හිමිවරුන් වෙත පවරා ඇති බවක් අදහස් නොවේ.

නියෝගයේ සඳහන් පරිදි නිකාය පාර්ශ්වයෙන් ප්‍රතිචාරයක් නොලැබෙන අවස්ථාවකදී අදාළ විධිවිධාන අනුව ක්‍රියා කිරීමට කොමසාරිස්වරයාට බලය පවතී.එසේම නිකාය පාර්ශ්වයක් චීවරය පැළඳීමට අවසර නොදෙන අවස්ථාවකදී ගත යුතු පියවර සම්බන්ධයෙන්ද නව නියෝගය යොමු කරන්නේ වෙනත් අදාළ විධිවිධාන වෙතය.

එහිදී මතුවන නීතිමය ප්‍රශ්න කිහිපයකි.

• නිකාය පාර්ශ්වයකින් දින දහයක් තුළ ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණහොත් බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයා ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නිශ්චිත නීතිය කුමක්ද?
• නිකාය පාර්ශ්වයේ තීරණය හා බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ තීරණය අතර ගැටුමක් ඇති වුවහොත් අවසාන බලය කාටද?
• භික්ෂුවක සිරගත වූ පළමු දිනයේ සිට නිකාය පාර්ශ්වයේ තීරණය ලැබෙන තෙක් ඔහු පැළඳිය යුතු ඇඳුම කුමක්ද?
• චීවරය පැළඳීමේ අවසරය සම්බන්ධයෙන් මතභේදයක් ඇති වුවහොත් එය අභියෝගයට ලක් කළ හැකි ක්‍රමවේදය කුමක්ද?

මෙම ප්‍රශ්නවලට පැහැදිලි පිළිතුරු නොමැති වීම අනාගතයේදී නව පරිපාලන හා නීතිමය ගැටලු ඇති කිරීමට ඉඩ තිබේ.

7. වෙනත් ආගම්වල පූජකවරුන්ටත් නව නීතිය අදාළයි

මෙම සංශෝධනය බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පමණක් සීමා නොවීමද වැදගත් කරුණකි.අධිකරණ අමාත්‍යවරයාගේ පැහැදිලි කිරීම අනුව වෙනත් ආගම්වල පූජකවරුන් සිරගත වන අවස්ථාවලදීද අවශ්‍ය වෙනස්කම් සහිතව මෙම විධිවිධාන ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.

එහෙත් විවිධ ආගම්වල පූජකවරුන්ගේ තත්ත්වය තීරණය කරන ආගමික පාලන ව්‍යුහයන් එකිනෙකට වෙනස්ය.බෞද්ධ නිකාය පාර්ශ්වයකට සමාන පාලන ව්‍යුහයක් නොමැති ආගමික කණ්ඩායම් සඳහා මෙම ක්‍රමවේදය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය තවදුරටත් පැහැදිලි කළ යුතුව තිබේ.

මෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 10 වැනි ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කර ඇති ආගමික නිදහස සහ 12 වැනි ව්‍යවස්ථාවේ නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාව යන මූලධර්මද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.ආගමික අනන්‍යතාව ආරක්ෂා කිරීම සහ සිරදඬුවම් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී සමානාත්මතාව පවත්වා ගැනීම යන අරමුණු දෙක අතර සාධාරණ සමතුලිතතාවක් පවත්වා ගැනීම මෙහි නීතිමය අභියෝගයයි.

10. ආණ්ඩුවේ ප්‍රකාශ සහ ක්‍රියාමාර්ග අතර වෙනස

දිනය	ප්‍රකාශය හෝ ක්‍රියාමාර්ගය
ඔක්. 6	පවතින බන්ධනාගාර නීති අනුව චීවරය ඉවත් කළ බවට පැහැදිලි කිරීම
ඔක්. 8	නීතිය නොසලකා හැරිය නොහැකි බවත්, අවශ්‍ය නම් සංශෝධනය කළ හැකි බවත් ජනාධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කිරීම
ඔක්. 14	විශේෂ කමිටුව අතුරු වාර්තාව භාරදීම
ඔක්. 16	නීතියේ සමානාත්මතාව සහ විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා නොදීම පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ ප්‍රකාශ
ඔක්. 20	අතිවිශේෂ ගැසට් අංක 2511/30 මඟින් ස්ථාවර නියෝග සංශෝධනය
ඔක්. 23	ඥානසාර හිමියන් වීඩියෝ තාක්ෂණය ඔස්සේ අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීම