බාල ගල්අඟුරු සහ හදිසි මිලදී ගැනීම් නිසා රුපියල් කෝටි 1,836ක දැවැන්ත පාඩුවක්! පාර්ලිමේන්තු කාරක සභා විමර්ශනයෙන් මතුවූ බරපතළ අනාවරණයක්! සම්පූර්ණ වාර්තාව මෙන්න!

ප්‍රමිතිය පරීක්ෂා නොකළ ගල්අඟුරු බලාගාරවලට යැව්වේ කාගේ අනුමැතියෙන්ද? විදුලි නිෂ්පාදනය පහත වැටීම, අතිරේක නඩත්තු වියදම් සහ හදිසි ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් පිළිබඳ වගකීම කාටද?

කොළඹ, ඔක්තෝබර් 20, 2026 — ශ්‍රී ලංකාවේ ගල්අඟුරු ආනයනය, තත්ත්ව පාලනය සහ විදුලි නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ප්‍රශ්න මතු කරමින්, ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල්අඟුරු භාවිතය සහ හදිසි ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් හේතුවෙන් රුපියල් මිලියන 18,368ක, එනම් රුපියල් බිලියන 18.368ක මූල්‍ය අලාභයක් සිදුව ඇති බව අද (20) පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය කර තිබේ.

ගල්අඟුරු ප්‍රමිතිය හේතුවෙන් රුපියල් බිලියන 7.099ක අමතර වියදමක්

වාර්තාවේ 3 වන පිටුව — 3.2.2 වගන්තිය
“Additional cost of high coal consumption due to low quality of coal is estimated as LKR 7,099,432,713.45 million.”

මෙම තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ යටිතල පහසුකම් සහ උපාය මාර්ග සංවර්ධනය පිළිබඳ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාව සිදුකළ විමර්ශනයක ප්‍රතිඵල පදනම් කරගෙනය.ආනයනික ගල්අඟුරු තොග විධිමත් තත්ත්ව පරීක්ෂාවකට ලක් නොකර භාවිතයට ගැනීම පිළිබඳ සොයා බැලීම සඳහා විදුලිබල අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පත් කළ කමිටුවේ වාර්තාව ඉදිරිපත් කරමින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු මෙම කරුණු සඳහන් කර ඇත.

මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ අදාළ මූල්‍ය හානිය ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීමේ මිලට පමණක් සීමා නොවීමයි. ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල්අඟුරු භාවිතය නිසා ඇතිවූ මෙහෙයුම් ගැටලු, අතිරේක නඩත්තු අවශ්‍යතා, අළු ප්‍රවාහන වියදම්, විදුලි නිෂ්පාදනය අඩුවීම සහ හදිසි මිලදී ගැනීම් ද සමස්ත පාඩුවට සම්බන්ධ වී ඇති බව ඉදිරිපත් කළ තොරතුරුවලින් පෙනී යයි.

මේ අතර වත්මන් ආණ්ඩුවට එල්ලවන දැවැන්ත චෝදනාව හමුවේ ගල්අඟුරු ආනයනය කිරීමේදී සහ විදුලිය නිෂ්පාදනයේදී අක්‍රමිකතා හෝ නීතිවිරෝධී ක්‍රියා සිදුවී ඇත්දැයි විමර්ශනය කිරීම සඳහා පත්කළ විශේෂ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභාවේ කාලය ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයක් මගින් දෙසැම්බර් 16 වනදා දක්වා දීර්ඝ කර තිබේ.

ගල්අඟුරු ප්‍රමිතිය පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අසාර්ථක වූයේ කෙසේද?

ගල්අඟුරු ආනයනයේදී එහි තාපජ අගය, තෙතමනය, අළු ප්‍රතිශතය, සල්ෆර් ප්‍රමාණය සහ අනෙකුත් රසායනික හා භෞතික ගුණාංග පරීක්ෂා කිරීම විදුලි නිෂ්පාදනයේ කාර්යක්ෂමතාව සහතික කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.විශේෂයෙන් නොරොච්චෝලේ ලක්විජය ගල්අඟුරු බලාගාරය වැනි විශාල විදුලි ජනන පද්ධතියකදී ගල්අඟුරුවල තත්ත්වය විදුලි ඒකකයක් නිෂ්පාදනය කිරීමට වැයවන මුදලට සෘජුව බලපායි.

අඩු තාපජ අගයක් සහිත ගල්අඟුරු භාවිත කළහොත් අපේක්ෂිත විදුලි ප්‍රමාණය නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා වැඩි ගල්අඟුරු ප්‍රමාණයක් දහනය කිරීමට සිදුවිය හැකිය.එමෙන්ම අළු ප්‍රතිශතය ඉහළ යෑමෙන් බොයිලේරු පද්ධති, අළු ඉවත් කිරීමේ උපකරණ සහ අනෙකුත් යාන්ත්‍රික කොටස්වල නඩත්තු අවශ්‍යතා ඉහළ යා හැකිය.

හදිසි ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් නිසා අමතර රුපියල් බිලියන 2.284ක්

වාර්තාවේ 7 වන පිටුව — 5 වන වගන්තිය සහ ඇමුණුම 5.1, PDF 36 වන පිටුව

“The resulting financial and economic consequences including the cost of replacement of energy and the risks associated with power cuts would likely have been greater than the additional cost incurred in securing the emergency coal procurement arrangement.”

ඒ අනුව විමර්ශනයේදී මතුවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ නිසි තත්ත්ව පරීක්ෂණයකින් තොරව ගල්අඟුරු භාවිතයට අවසර ලබා දුන්නේ කවුරුන්ද යන්නයි.එම තීරණය ගැනීමේදී තාක්ෂණික නිලධාරීන්ගේ නිර්දේශ ලබාගත්තේද, ගල්අඟුරු සැපයුම්කරුවන් සමඟ ඇතිකරගත් ගිවිසුම්වල තත්ත්ව ප්‍රමිතීන් ක්‍රියාත්මක කළේද, ප්‍රමිතියෙන් බැහැර වූ තොග ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පියවර ගත්තේද යන්න සොයා බැලීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

වාර්තාවේ සමස්ත මූල්‍ය අලාභ ගණනය
6 වන පිටුව — Summary of the additional cost/financial loss
අලාභ හෝ අමතර වියදම් වර්ගය රුපියල් මිලියන
ප්‍රමිතිය අඩු ගල්අඟුරු නිසා වැඩි පරිභෝජනය 7,099.43
බලාගාර නඩත්තු වියදම් 80.40
අළු ඉවත් කිරීම සහ ප්‍රවාහනය 13.10
විදුලි නිෂ්පාදන හිඟය පියවීම 8,572.51
කමිටුවේ මුළු ගණනය 15,681.29

විදුලි නිෂ්පාදනය පහත වැටීමේ සැබෑ පිරිවැය

ගල්අඟුරු බලාගාරයක නිෂ්පාදන කාර්යක්ෂමතාව පහත වැටීම සාමාන්‍ය තාක්ෂණික ගැටලුවක් පමණක් නොවේ. එය ජාතික විදුලිබල පද්ධතියේ සමස්ත පිරිවැය ඉහළ දැමිය හැකි ආර්ථික ගැටලුවකි.

ගල්අඟුරු බලාගාරයකින් අපේක්ෂිත විදුලි ප්‍රමාණය නොලැබෙන අවස්ථාවක එම හිඟය වෙනත් විදුලි ජනන මූලාශ්‍රවලින් සපුරා ගැනීමට සිදුවිය හැකිය.එවැනි අවස්ථාවලදී වැඩි පිරිවැයක් සහිත තාප විදුලි බලාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදුවුවහොත් අමතර මූල්‍ය බරක් විදුලිබල පද්ධතියට එකතු වේ.

හදිසි ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් පිටුපස ඇති ප්‍රශ්න

මෙම අනාවරණයේ තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ හදිසි ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම් හේතුවෙන් සිදුවූ බව සඳහන් වන මූල්‍ය හානියයි.සාමාන්‍යයෙන් විදුලි බලාගාර සඳහා ගල්අඟුරු සැපයීම වාර්ෂික ඉල්ලුම, ගබඩා ධාරිතාව, නැව්ගත කිරීමේ කාලසටහන් සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ මිල ගණන් සැලකිල්ලට ගනිමින් සැලසුම් කළ යුතු ක්‍රියාවලියකි.

එවැනි සැලසුමක් අසාර්ථක වූ විට හදිසි මිලදී ගැනීම්වලට යොමුවීමේ අවදානම ඉහළ යයි.හදිසි මිලදී ගැනීම්වලදී තරගකාරී මිල ගණන් ලබාගැනීමට ඇති කාලය සීමාවීම, නැව්ගත කිරීමේ අමතර වියදම් සහ සැපයුම්කරුවන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමේ හැකියාව අඩුවීම වැනි තත්ත්වයන් ඇතිවිය හැකිය.

වාර්තා වූ මූල්‍ය බලපෑම

විශේෂයෙන් මෙගාවොට් 300ක අපේක්ෂිත විදුලි ජනනය ලබාගැනීමට නොහැකිවීම හේතුවෙන් අතිරේක විදුලි මිලදී ගැනීම් සඳහා රුපියල් බිලියන 8.572ක් වැයවූ බව පැහැදිලිය.

මෙය සමස්ත ඇස්තමේන්තුගත මූල්‍ය බලපෑමෙන් සියයට 46.7කට ආසන්න ප්‍රමාණයකි.එසේම මෙම රුපියල් බිලියන 18.368ක ඇස්තමේන්තුවට ජාත්‍යන්තර බලශක්ති මිල ඉහළ යෑමේ බලපෑම් හෝ දේශීය රජයේ සහනාධාරවල පිරිවැය ඇතුළත් නොවන බවද සලකන්න.

අවසානයේ මතුවන ප්‍රශ්නය

රුපියල් කෝටි 1,836.8ක ඇස්තමේන්තුගත මූල්‍ය හානියක් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය වීම, ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රසම්පාදන පාලනය සහ තාක්ෂණික අධීක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමකි.

මෙය හුදෙක් බාල ගල්අඟුරු පිළිබඳ ගැටලුවක් නොව, මිලදී ගැනීමේ සිට තත්ත්ව පරීක්ෂාව, ගබඩා කිරීම, බලාගාර මෙහෙයුම් සහ විදුලි සැපයුම දක්වා සමස්ත ක්‍රියාවලියේ වගවීම පරීක්ෂාවට ලක් කරන සිද්ධියකි.

විමර්ශන කමිටුවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ අවදානම
ඇමුණුම 1.2 — PDF 11 වන පිටුව

විදුලි ජනන ලංකා සමාගමේ සභාපතිවරයා 2026 අගෝස්තු 25 දින ලිපියක් මගින් කමිටුවේ නියෝජනය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් මතුකර තිබේ.

“The participation of the EGL Chairman in the Committee may potentially influence the independence of the EGL officers … and may give rise to a perceived or actual conflict of interest.”