සෞදීය බංග්ලාදේශ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකුට මරණ දඬුවම දෙයි! අනෝජන්ගේ දඬුවම ගැන අද සෞදියේ අධිකරණයෙන් තවත් තීරණාත්මක විභාගයක්!

බංග්ලාදේශ ජාතික පිරිමියෙකු සහ කාන්තාවක මරණයට පත්කිරීමේ සිද්ධිය ජාත්‍යන්තර අවධානයට – අනෝජන් සිවරාසාට තවමත් නිදහස නැහැ – සෞදි අරාබියේ විදේශීය ශ්‍රමිකයන්ගේ ජීවිතාරක්ෂාව සහ නීතිමය අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්න රැසක්!

2026 ඔක්තෝබර් 17 | ජාත්‍යන්තර විශේෂ වාර්තාව

සෞදි අරාබියේ මක්කම නගරයේ මුස්ලිම් පල්ලියක් තුළ අශෝභන ක්‍රියාවක නිරත වූ බවට චෝදනා කරමින් බංග්ලාදේශ ජාතික පිරිමියෙකු සහ කාන්තාවක මරණයට පත්කිරීමත්, ඉස්ලාම් ආගමට අපහාස කළ බවට චෝදනා ලැබ මරණ දඬුවම නියම වී සිටි ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජාතික සංක්‍රමණික සේවක අනෝජන් සිවරාසාගේ මරණ දඬුවම සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අවලංගු කිරීමත් සමඟ එරට අධිකරණ ක්‍රමවේදය සහ විදේශීය ශ්‍රමිකයන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ නැවතත් ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමු වී තිබේ.

මෙම සිදුවීම් දෙක එකිනෙකට සම්බන්ධ නොවූවත්, විදේශීය ශ්‍රමිකයන්ට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන දැඩි දඬුවම්, නඩු විභාගවල විනිවිදභාවය සහ විදේශීය තානාපති කාර්යාලවලට සිය පුරවැසියන් වෙනුවෙන් මැදිහත්වීමට ඇති අවස්ථා පිළිබඳ පොදු ගැටලු රැසක් ඉස්මතු කරයි.

අනෝජන් සිවරාසාගේ මරණ දඬුවම අවලංගුයි – එහෙත් නිදහස තවමත් අවිනිශ්චිතයි!

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ කල්මුණේ ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවෙකු වන අනෝජන් සිවරාසාට සෞදි අරාබියේ අධිකරණයක් විසින් නියම කර තිබූ මරණ දඬුවම එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් අවලංගු කර තිබේ.

ඔහුගේ ශ්‍රී ලාංකික නීතිඥ කණ්ඩායමේ සාමාජික ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාපා මහතා ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මරණ දඬුවම පමණක් නොව මීට පෙර නියම කර තිබූ වසර පහක සිරදඬුවමද අවලංගු කර ඇත.කෙසේ වෙතත්, මෙම තීන්දුව අනෝජන් සිවරාසා සියලු චෝදනාවලින් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමක් නොවේ.

ඔහු තවදුරටත් සෞදි බන්ධනාගාරයක රඳවා සිටින අතර, නඩුව නැවත පහළ අධිකරණයට යොමු කිරීමෙන් පසු වෙනත් දඬුවමක් නියම කිරීමේ නීතිමය හැකියාව පවතී.

ඒ අනුව ඔක්තෝබර් 17 වැනි සෙනසුරාදා පැවැත්වීමට නියමිත නඩු විභාගය ඔහුගේ අනාගතය තීරණය කරන අතිශය වැදගත් අවස්ථාවක් බවට පත්ව තිබේ.

Facebook සටහනකින් මරණ දඬුවම දක්වා ගිය සිදුවීම

අනෝජන් සිවරාසාගේ නඩුව ආරම්භ වී ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු ආගමික වන්දනා ගමනක් අතරතුර සිදු වූ සිද්ධියකට අදාළව Facebook සමාජ මාධ්‍ය ජාලයේ ඇති වූ සංවාදයකිනි.

එම සංවාදයේදී වෙනත් පුද්ගලයෙකු හින්දු දෙවියෙකු පිළිබඳ අදහස් පළකර ඇති අතර, ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් අනෝජන් දෙමළ භාෂාවෙන් අදහසක් පළකර තිබේ.සෞදි බලධාරීන් එම ප්‍රතිචාරය ඉස්ලාම් ආගමට සහ මුහම්මද් නබිතුමාට අපහාස කිරීමක් ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත.

පසුව අනෝජන් අදාළ ප්‍රකාශය ඉවත්කර සමාව ඉල්ලා තිබුණද, එම ක්‍රියාව ඔහුට එරෙහි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග නතර කිරීමට ප්‍රමාණවත් වී නොමැත.පසුගිය ජූලි මාසයේදී අත්අඩංගුවට ගත් ඔහුට එරෙහි නඩුව විභාග කළ අල්-අහ්සා අපරාධ අධිකරණය වසර පහක සිරදඬුවමක් සහ සෞදි රියාල් මිලියන තුනක දඩයක් නියම කර තිබිණි.එම දඩ මුදල ඇමෙරිකානු ඩොලර් ලක්ෂ අටකට ආසන්න වේ.

නමුත් නඩුව එතැනින් අවසන් නොවීය.

සෞදි නඩු පවරන්නන් අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කරමින් තර්ක කර තිබුණේ, මෙම සිදුවීම එරට සයිබර් අපරාධ නීතිය යටතේ නොව ඉස්ලාමීය නීතිය යටතේ විභාග කළ යුතු බවයි.එම තර්කය පිළිගත් අභියාචනාධිකරණය සැප්තැම්බර් 17 වැනිදා අනෝජන්ට මරණ දඬුවම නියම කර තිබිණි.ඒ අනුව සමාජ මාධ්‍යයේ පළකළ ප්‍රතිචාරයක් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලාංකික සංක්‍රමණික සේවකයෙකුගේ ජීවිතය බරපතළ අවදානමකට ලක්විය.

ශ්‍රී ලාංකික නීතිඥයන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් තීරණාත්මක වෙනසක්

අනෝජන්ගේ නීතිමය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලාංකික සහ සෞදි නීතිඥ කණ්ඩායම් ඔක්තෝබර් 11 වැනිදා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවට ගොස් තිබේ.ඉන් දින දෙකකට පසු, ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා, ඔහුට එරෙහිව නියම කර තිබූ මරණ දඬුවම සහ මුල් සිරදඬුවම අවලංගු කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කර ඇත.

මෙම තීන්දුව පිළිගත් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා සෞදි බලධාරීන්ට ස්තුතිය පළකර ඇති අතර, නඩු කටයුතු අවසන් වන තෙක් අනෝජන් සහ ඔහුගේ පවුල වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයේ සහාය ලබාදෙන බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.කෙසේ වෙතත්, අනෝජන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඔහු සම්පූර්ණයෙන් නිදහස් කරන ලෙසයි.

මක්කමදී බංග්ලාදේශ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකුට මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කරයි

අනෝජන්ගේ නඩුවේ මරණ දඬුවම අවලංගු කළ බව වාර්තා වී දිනකට පසු, ඔක්තෝබර් 14 වැනි බදාදා, සෞදි අරාබිය බංග්ලාදේශ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකුට මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කර තිබේ.

සෞදි අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය අනාවරණය කළ පරිදි මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කර ඇත්තේ නසෙරුල් ඉස්ලාම් අබ්දුල් බසීර් සහ සිති අක්තාර් නමැති බංග්ලාදේශ ජාතික පිරිමියෙකු සහ කාන්තාවකටය.ඔවුන් මක්කම පිහිටි මුස්ලිම් පල්ලියක් තුළ අශෝභන ක්‍රියාවක නිරත වූ බවට චෝදනා ලබා තිබේ.

එම ක්‍රියාව සිදු වූ ස්ථානයේ සහ කාලයේ පූජනීයත්වයට බරපතළ හානියක් සිදුවූ බව සෞදි බලධාරීන් ප්‍රකාශ කර ඇත.එරට ආරක්ෂක අංශ ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගෙන විමර්ශනයක් සිදුකර අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, පසුව අධිකරණය මරණ දඬුවම නියම කර තිබේ.

අධිකරණ සමාලෝචනයෙන් පසු එම දඬුවම් අවසන් තීන්දු බවට පත්ව ඇති අතර, රාජකීය නියෝගයකින් ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට අනුමැතිය ලබාදී ඇතැයි අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර තිබේ.

සැබවින්ම සිදුවූයේ කුමක්ද? සෞදි බලධාරීන්ගෙන් සම්පූර්ණ පැහැදිලි කිරීමක් නැහැ

මෙම මරණ දඬුවම් සම්බන්ධයෙන් විශේෂ අවධානයක් යොමු වී ඇත්තේ චෝදනාවල නිශ්චිත ස්වභාවය සෞදි බලධාරීන් විසින් ප්‍රසිද්ධ කර නොතිබීම හේතුවෙනි.සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙම දෙදෙනා පල්ලියක් තුළ ලිංගික ක්‍රියාවක නිරත වූ බවට ප්‍රකාශ පළවී තිබුණද, සෞදි අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ නිල ප්‍රකාශයෙන් එම කරුණ තහවුරු කර නැත.

එසේම,

• අදාළ සිදුවීම සිදුවූ මුස්ලිම් පල්ලියේ නම හෙළිකර නැත.
• සිදුවීම සිදුවූ දිනය හෝ චෝදනාවල නිශ්චිත විස්තර ප්‍රකාශ කර නැත.
• අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ සාක්ෂි පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදී නැත.
• විත්තිකරුවන්ට නීතිඥ සහාය ලැබුණේද යන්න පැහැදිලි කර නැත.
• දඬුවම නියම කිරීමේදී සලකා බැලූ ලිහිල්කාරී කරුණු පිළිබඳ තොරතුරු ප්‍රසිද්ධ කර නැත.

මෙම තොරතුරු නොමැතිව චෝදනාවේ සැබෑ ස්වභාවය හෝ නඩු විභාගයේ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ස්වාධීන නිගමනයකට එළඹීම අපහසුය.

‘තාසීර්’ නීතිය යටතේ මරණ දඬුවම

බංග්ලාදේශ ජාතිකයන් දෙදෙනාට මරණ දඬුවම නියම කර ඇත්තේ ඉස්ලාමීය නීතියේ Ta’zir හෙවත් තාසීර් නම් දඬුවම් කාණ්ඩය යටතේ බව සෞදි අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර ඇත.තාසීර් යනු ඇතැම් වැරදි සඳහා දඬුවමේ ස්වභාවය සහ ප්‍රමාණය තීරණය කිරීමට අධිකරණයට අභිමත බලයක් ලබාදෙන නීතිමය සංකල්පයකි.

මෙවැනි නීතිමය බලතල යටතේ මරණ දඬුවම පැනවීම, විශේෂයෙන්ම චෝදනා සහ සාක්ෂි ප්‍රසිද්ධ නොකරන අවස්ථාවලදී, දඬුවමේ සමානුපාතිකත්වය සහ නඩු විභාගයේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

මරණ දඬුවම ගැන බංග්ලාදේශ තානාපති කාර්යාලයත් නොදැන සිටියාද?

මෙම සිදුවීමේ තවත් බරපතළ කරුණක් වන්නේ බංග්ලාදේශ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නිලධාරීන්ට මරණ දඬුවම් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පෙර දැනුම්දීමක් සිදු නොවූ බව වාර්තා වීමයි.ජෙඩා නගරයේ බංග්ලාදේශ කොන්සල් ජනරාල් කාර්යාලය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මරණ දඬුවම් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ පූර්ව දැනුම්දීමක් නොලැබුණු බවයි.

බංග්ලාදේශයේ The Daily Star පුවත්පතට අදහස් දක්වා ඇති කොන්සල් නිලධාරියෙකු සඳහන් කර ඇත්තේ, සිදුවීම පිළිබඳ නිල තහවුරු කිරීමක් ඉල්ලා සෞදි විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයට රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සටහනක් යොමු කර ඇති බවයි.විශේෂයෙන්ම විදේශීය පුරවැසියෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී සහ ඔහුට එරෙහිව බරපතළ අපරාධ නඩුවක් පවත්වාගෙන යාමේදී කොන්සල් සහාය ලබාගැනීමට ඇති අයිතිය ජාත්‍යන්තර නීතියේ වැදගත් ආරක්ෂණයකි.

එහෙත් මෙම නඩුවේදී බංග්ලාදේශ නිලධාරීන්ට අත්අඩංගුවට ගැනීම්, නඩු විභාගය හෝ අභියාචනා පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදී තිබුණේද යන්න මෙතෙක් පැහැදිලි නැත.

වසර 11ක් තුළ සෞදි අරාබියේ මරණ දඬුවම් 1,816කට වැඩි ප්‍රමාණයක්!

ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධානයක් වන Amnesty International විසින් සටහන් කර ඇති දත්ත අනුව, 2014 ජනවාරි සිට 2025 ජූනි දක්වා සෞදි අරාබියේ අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 1,816 දෙනෙකුට මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කර තිබේ.මෙම සංඛ්‍යාව සෞදි අරාබියේ මරණ දඬුවම් භාවිතය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර විවේචනවල බරපතළත්වය පෙන්වා දෙයි.

ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන් අනුව මරණ දඬුවම තවමත් පවත්වාගෙන යන රටවල පවා එය අදාළ කළ හැකි වන්නේ අතිශය බරපතළ අපරාධ සඳහා පමණි. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් අර්ථකථනය අනුව එම සීමාව සාමාන්‍යයෙන් චේතනාන්විත ඝාතන සම්බන්ධ අපරාධවලට සීමා වේ.

එම පසුබිම තුළ ආගමික අපහාස හෝ අශෝභන හැසිරීම් වැනි චෝදනා සඳහා මරණ දඬුවම නියම කිරීම ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ප්‍රමිතීන් සමඟ ගැටෙන බව මානව හිමිකම් සංවිධාන අවධාරණය කරයි.

ශ්‍රී ලංකා රජය ඉදිරියේ ඇති වගකීම

අනෝජන්ගේ මරණ දඬුවම අවලංගු කිරීම ඔහුගේ නීතිමය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ලැබුණු වැදගත් ප්‍රගතියක් වුවද, ඔහු තවමත් සෞදි බන්ධනාගාරයක රඳවා සිටීම නොසලකා හැරිය නොහැකිය.එබැවින් ශ්‍රී ලංකා රජයේ මැදිහත්වීම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව පිළිගැනීමෙන් පමණක් අවසන් නොවිය යුතුය.

ඔහුට නීතිඥ සහාය අඛණ්ඩව ලබාදීම, ඔහුගේ ශාරීරික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම, පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ සන්නිවේදනයට අවස්ථාව සැලසීම සහ නඩු කටයුතු අවසන් වන තෙක් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සහාය පවත්වාගෙන යාම අත්‍යවශ්‍ය වේ.ඒ සමඟම විදේශ රැකියා සඳහා පිටත්ව යන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට අදාළ රටවල නීති, ආගමික සංවේදීතා, සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය සහ නීතිමය අවදානම් පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් දැනුවත් කිරීමක් ලබාදීමද වැදගත්ය.

ඔක්තෝබර් 17 නඩු විභාගයෙන් අනෝජන්ට නිදහස ලැබේවිද?

සෞදි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අනෝජන් සිවරාසාගේ මරණ දඬුවම සහ පෙර සිරදඬුවම අවලංගු කළද, ඔහුට එරෙහි නඩු කටයුතු තවමත් අවසන් වී නොමැත.අද, ඔක්තෝබර් 17 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත පහළ අධිකරණ විභාගයේදී ඔහුට වෙනත් දඬුවමක් නියම කරන්නේද, නැතහොත් නිදහස ලබාදීමට පියවර ගන්නේද යන්න මෙතෙක් අවිනිශ්චිතය.

මෙම නඩුවේ අවසන් ප්‍රතිඵලය අනෝජන්ගේ පවුලට පමණක් නොව, සෞදි අරාබියේ සේවය කරන දහස් සංඛ්‍යාත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ නීතිමය ආරක්ෂාව පිළිබඳ සාකච්ඡාවටද වැදගත් වනු ඇත.එකම සතියක් තුළ එක් විදේශීය ශ්‍රමිකයෙකුගේ මරණ දඬුවම අවලංගු වීමත්, තවත් විදේශීය පුරවැසියන් දෙදෙනෙකුට මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක වීමත්, සෞදි අරාබියේ නීතිය යටතේ විදේශිකයන් මුහුණ දෙන අවදානම් සහ නීතිමය ආරක්ෂණවල වැදගත්කම යළිත් ජාත්‍යන්තර අවධානයට ගෙන තිබේ.